<< Powrót do listy konferencji episkopatów

Synteza krajowa Litwy - Konferencja Episkopatu Litwy

Poniżej prezentujemy syntezę narodową w wersji oryginalnej oraz przetłumaczoną automatycznie (DeepL oraz Google Translate.

[Źródło: https://lvk.lcn.lt/naujienos/,512]

SINODINIO KELIO LIETUVOJE ĮŽVALGŲ APIBENDRINIMAS

Įvadas

Popiežiaus Pranciškaus inicijuotas Sinodinis kelias tapo proga susitikimams ir pokalbiams, kuriuose dalyvavo tiek aktyvūs parapijų nariai, tiek ir paribiuose esantys žmonės, pašvęstojo gyvenimo institutai bei katalikiškos organizacijos. Sinodinio kelio eigą kiek trikdė dėl pandemijos įvesti apribojimai bei karas Ukrainoje, tačiau tai nesutrukdė judėti pirmyn.

Dažniausiai sinodinio kelio susitikimai vykdavo parapijų salėse, tačiau buvo bandoma juos organizuoti ir „neutralioje“ erdvėje – kultūros namuose, mokyklose, bendruomenės namuose ir kt. Buvo bandymų į susitikimus sukviesti profesinių grupių atstovus, pvz., medikus, žurnalistus, menininkus, policininkus, teologus ir kt. Lietuvos episkopatas taip pat skyrė dvi dienas Sinodinio kelio diskusijoms, kurios padėjo atpažinti kai kurias tendencijas ir skatina atnaujinti sielovadinės veiklos prioritetus. Sinodinėse diskusijose siekta ne tik pasidalinti patirtimi bei įžvalgomis, bet ir ypač atverti širdį Šventosios Dvasios dvelksmui.

1. Dievo kvietimas į santykį

Sinodas lyg skalpeliu atvėrė tikro santykio nebuvimo ir neinvestavimo į jį žalą.“ Ši sinodinė įžvalga taikliai apibūdina Sinodinės kelionės Lietuvoje metu ne vieno jos dalyvio suvoktą seną tiesą – tikėjimas yra toks, koks yra mūsų santykis su Dievu. Svarstydami apie įvairias mūsų Bažnyčios gyvenimo detales, dažnai pamirštame pagrindinę sąlygą – būtinybę nuolat puoselėti savo communio, ryšį su Viešpačiu Jėzumi Kristumi. Tai Jis – Dievas – Šventosios Dvasios galia kuria tikinčiųjų bendruomenę ir įgalina, daro vaisinga kiekvieną Sinodinę kelionę.

Svarbu permąstyti pastoracinius modelius užduodant sau pagrindinį klausimą: kaip padėti sukurti asmeninį santykį su Kristumi? Nuogąstauta, kad dažnai pirmenybė teikiama darbui, studijoms, veikloms, rūpinamasi savo ateitimi, bet trūksta kristocentriškumo. Tikėjimas daugiau paprotinis, kultūrinis. „Kristų dažnai užgožia jausmai, emocijos, nesuprantame ženklų ir neatpažįstame Kristaus vedimo. Dažniau kreipiamasi tiesiog į Dievą.

2. Bažnyčia kaip bendruomenė

Bendruomeniškumas (Communio) reiškiasi per įvairias tikinčiųjų maldos grupes bei sambūrius, vienoje Dvasioje siekiant bendro tikslo. Svarbu į Bažnyčios gyvenimą įtraukti ir artimuosius, rūpintis vienišais, apleistais, ligoniais bei priklausomais asmenimis. Siektina rasti naujų, charizmatiškų, gabių, iniciatyvių žmonių įvairioms bažnytinės veiklos sferoms.

Nuvilia bendruomeniškumo stoka Bažnyčioje. Tikėjimo kelionėje keliaujame labiau asmeniškai negu bendruomeniškai, praeidami pro „gulinčius pakelėse“. Bendruomeniškumo trūksta ir švenčiant sakramentus, ypač Krikštą ir Santuoką, jie dažniausiai yra tapę privačiais sakramentais, teikiamais ne Mišių metu ir ne savo parapijoje. Taip šiuos sakramentus priimantys asmenys lieka neįtraukti į tikėjimo bendruomenę. Kiekvienam bendruomenės nariui turėtų kilti klausimas, ką aš padariau, kad būtų kitaip, kad būtų geriau.

Bendrystę ardo plačiai paplitęs bendruomenėse egoizmas. Dvasinio gyvenimo centre daugumai žmonių yra Dievas, bet plačiau padiskutavus tampa aišku, jog centre dažniau esame mes patys, mūsų ego, o ne Kristus. Susirūpinimą kelia suvokimas, kad gebame įvardyti problemas ir sunkumus, tačiau nejaučiame troškimo bandyti keisti parapijos veidą. Vengiame susidurti su problemomis, todėl praeiname pro šalį, nes mumyse daug individualizmo, egoizmo ir savojo „aš“ sureikšminimo. Su nerimu stebime nenorą įsipareigoti ir prisiimti atsakomybę, bet vyrauja polinkis kaltinti kitus. Juk lengviau diskutuoti apie tai, ką turėtų daryti kiti, negu aptarti savo indėlį į bendruomenės gyvenimą. Turime atsisakyti savojo egoizmo, kad galėtume girdėti kitus ir prisiimtume atsakomybę už parapiją, nepalikdami visų reikalų tik dvasininkams. 

Kiekvienas parapijietis galėtų ne tik pasiūlyti įvairių veiklų, kad parapija taptų gyvybinga, įdomi ir patraukli, bet ir prisidėti prie Bažnyčios veiklos bei išlaikymo. „Mažiau kritikuoti ir labiau rodyti gailestingąją meilę!

Pasauliečiai turi didelių lūkesčių Bažnyčios atžvilgiu. Jie tikisi nešališkumo, padrąsinimo, moralinės lyderystės, aktyvaus buvimo gėrio pusėje, veikimo, taip pat ir diplomatiniu lygmeniu, psichologinio palaikymo, buvimo „karo lauko ligonine“. Bažnyčia, kurios ilgimės, yra ta, kurioje mažiau formalumo, ji – gyva, atvira visiems, kurioje svarbus kiekvienas žmogus be išankstinės nuostatos, be statuso; tai – bendruomenė, besimeldžianti ir palaikanti savo narius.

A. Sinodinis keliavimas

Sinodas sukūrė sąlygas visiems išreikšti savo nuomonę, būti išgirstiems. Suvokta, kad pagarbiai išsakoma mintis bei pagarbus kitų Sinodo dalyvių išklausymas atveria naujas galimybes Bažnyčios augimui. Prisiminta pagonių kiemo metafora, neretai apibūdinanti Bažnyčios misiją ir veikimą šiuolaikiniame pasaulyje. Konstatuota, kad bendravime su visuomene būtina išlaikyti atvirumą nesistengiant patiems patraukti ir pakeisti kitą, bet siekiant, kad tame pokalbyje patrauktų tikroji Tiesa – Jėzus Kristus.

B. Tarnaujanti kunigystė

Kunigystė yra dovana Bažnyčiai. Džiugina savo pašaukimui atsidavusių ir tikėjimu gyvenančių kunigų tarnystė. Svarbu, kad išorė derėtų su vidumi ir kad nebūtų veidmainystės. Karas Ukrainoje atskleidė poreikį, kad kunigas būtų arčiau tikinčiųjų, kuriems dvasininkas tampa išskirtiniu Dievo artumo ženklu. Kunigui svarbu gilinti asmeninį santykį su Kristumi. Tikintieji iš kunigo tikisi dvasinės tėvystės. Malonu sutikti laukiantį kunigą, ypač klausykloje. Kad būtų atgaivintos parapijų bendruomenes, pirmas atsinaujinimo ir atsivertimo keliu turi eiti pats kunigas.

Pastebima kunigų rengimo spraga – nemokėjimas dirbti komandoje tiek su pasauliečiais, tiek ir su kunigais. Seminarijoje svarbu išmokti palaikyti iniciatyvas, išmokti būti pozityviu vadovu, gebančiu įkvėpti kitus komandos narius. Kunigų formacija negali pasibaigti su seminarijos baigimu, bet turi tęstis.

Svarbu spręsti kunigų vienišumo problemą, nes tai atsiliepia visai bendruomenei.

Kunigų atžvilgiu turima didelių lūkesčių. Iš jų tikimasi įsiklausymo, supratimo, nesmerkimo, asmeninio dvasinio palydėjimo. Jų vadovaujamose bažnyčiose neturi būti „elitinių grupelių, kurios viską žino, kaip turi būti“. Tikintieji ne visada kuniguose atpažįsta Gerojo Ganytojo veidą ir širdį. Trokštama santykio su kunigu bendraujant neformaliai bendruomenės veiklose ar asmeniniuose pokalbiuose.

C. Pasauliečiai Bažnyčioje

Dažnai pakrikštytieji nelaiko savęs tikrais Bažnyčios nariais, o be dvasininkų jaučiasi silpni ir neįgalūs veikti. Kai kur su nuostaba buvo padarytas atradimas – mes visi esame Bažnyčia! Netgi tie, kurie nutolę nuo tikėjimo!

Aktyvių parapijiečių yra nedaug, tad kiekvienas turime pradėti nuo savęs. „Įgaukime drąsos siūlyti idėjas ir veiklas pritraukdami naujų narių. Svarbu išsivaduoti iš savo „burbulo“ ir eiti į paribius.

Juntamas atotrūkis tarp kunigų ir pasauliečių, trūksta supratimo apie vieni kitų gyvenimo ypatumus ir kasdienybę bei rūpesčius. Reikalinga nuolatinė pasauliečių formacija ir ugdymas, kuris apimtų ne tik pavienius asmenis, bet ir visą bendruomenę. Dėl suaugusiems pritaikytų katechezių stokos tikėjimo gyvenimas gali virsti neaiškia ezoterika. Dažnai gyvename pagal programą minimum, nors žmogus ilgisi ir trokšta sąmoningo tikėjimo praktikavimo.

Labai svarbu, kad kunigai įsiklausytų į parapijiečių iniciatyvas, kad būtų skatinamas komandinis darbas ir dėl bendro tikslo būtų telkiami skirtingi žmonės. Reikia pripažinti, jog dalis pasauliečių nenori aktyviai įsitraukti į parapijos veiklą, bet ir toliau lieka „vartotojais“. Vykdant apklausas parapijose būtų galima geriau atpažinti parapijiečių poreikius ir lūkesčius.

Vienose parapijose ir organizacijose klesti kunigo vienvaldystė. Niekas nieko nežino ir nėra kalbama apie tai, kas tikrai svarbu. Kitose pastebima, kad pasauliečiai nenori padėti klebonui ir didžiausia atsakomybė bei pareiga viskuo rūpintis tenka vien tik jam. Dar kitur gražiai bendradarbiaujama su pastoracinėmis tarybomis ir mokomasi dirbti komandoje. Tarnaujančios ir visuotinės kunigystės bendradarbiavimo požymiai yra atsakingumas, abipusis papildomumas, atvirumas bei artumas. Juk visi darbuojamės tos pačios Dievo karalystės labui!

D. Parapija

Parapija – tai svarbi tikėjimo, maldos ir artimo meilės mokykla. Parapijos dėka tikintieji patiria dalyvavimą visuotinės Bažnyčios gyvenime. Daugelyje parapijų yra tikinčiųjų, bet nėra bendruomenės. Parapijose veikiančios grupės funkcionuoja individualiai bei uždarai, todėl nėra vienybės tarpusavyje ir sudėtinga siekti bendro parapijos gėrio. Labai trūksta veiklų prie parapijos jauniems žmonėms.

Parapijose turėtų efektyviai veikti pastoracinės ir ekonominės tarybos – kaip patariamasis, bet kartu ir bendrai misijai įsipareigojęs balsas. Ypatingą vietą parapijoje užima tikybos mokytojai ir katechetai, kurie turėtų būti gyvais tikėjimo liudytojais, rodančiais krikščioniško gyvenimo pavyzdį. Reiktų skatinti brandų vyrų ir moterų įsitraukimą į aktyvią parapijos veiklą.

Sėkmingam bendruomenės ugdymui reikia tinkamų (žiemą šildomų) patalpų, kuriomis galėtų naudotis visos parapijoje veikiančios bendruomenės ar grupės. Svarbu parapijose ugdyti karitatyvinę savimonę ir rūpintis žmogumi ne tik teikiant materialią paramą, bet pirmiausia rodant jam dėmesį kaip asmeniui – jį išgirsti ir išklausyti. Prie to galėtų prisidėti vienišų ir nuošaliau gyvenančių žmonių pavežimo į Mišias tarnystė. Apie ją būtų galima skelbti socialiniuose tinkluose.

Sinodinio kelio metu parapijiečiai galėjo pasikalbėti plačiau apie tai, kuo jie gyvena, kuo gyvena bendruomenė, koks jų vaidmuo Bažnyčioje. Parapijose užsimezgė vienybės bei noro veikti kartu jausmas. Kai kam tai buvo pirmas kartas, kai dalijosi apie savo tikėjimą, apie ryšį su Dievu, galėjo išsakyti ilgus metus širdyje laikytą nuoskaudą ar priešingai – dėkingumą ir džiaugsmą. Svarbu, kad ir ateityje būtų galima kalbėtis Bažnyčiai ir bendruomenei aktualiais klausimais į sinodinį procesą įtraukiant ne tik parapijiečius, bet ir nutolusius nuo Bažnyčios. Sinodalumas turi tęstis!

Rekomenduojama ugdyti dvasinius palydėtojus pasinaudojant vienuolių, diakonų bei pasauliečių pašaukimu. Dalį liturginių, katechetinių ar evangelizacinių atsakomybių teks perleisti pasauliečiams. Nesant pakankamam dvasinių pašaukimų skaičiui pasauliečiai išgyvena nerimą dėl Bažnyčios ateities.

3. BAŽNYČIOS MISIJA

Bažnyčios misija kyla iš Jėzaus Kristaus asmens ir jo išganomojo veikimo, todėl dvasininkai ir pasauliečiai misijos nekuria ir nekeičia, bet ją vykdo atsižvelgdami į kintančias laiko ir gyvenimo sąlygas. Viešpats, kuris davė misiją Bažnyčiai, duoda ir jėgų tą misiją atlikti.

Tinkamiausiai Bažnyčios misijoje dalyvaujame atpažindami ir atsiliepdami į savo pašaukimą: kunigystę, pašvęstąjį gyvenimą, santuoką arba gyvendami vieni, pašventę savo gyvenimą Bažnyčiai ir visuomenei. Prie pašaukimo atpažinimo ir padrąsinimo atsiliepti prisideda kiti bendruomenės nariai. Jaučiamas gana abstraktus kalbėjimas apie Bažnyčios misiją, netikėtai daug saviplakos ir asmeninės kaltės jausmo dėl per mažo įsitraukimo į Bažnyčios gyvenimą, karitatyvines, pastoracines, bendruomenės veiklas. Pageidaujama, kad bažnytinė vadovybė dažniau informuotų tikinčiuosius apie savo pastoracinę viziją, papasakotų, kaip sekasi ją įgyvendinti. Įsitraukti į aktyvią Bažnyčios veiklą nėra lengva, nes tam reikalingas palaikymas ir palydėjimas.

Būti aktyviais Bažnyčios misijoje trukdo egoizmas (savi rūpesčiai svarbesni!), asmeninės savybės (uždarumas), nedrąsa prisidėti prie Bažnyčios veiklos, menka savivertė, nusistovėjęs tų pačių parapijos aktyvistų ratas, perdegimas, iniciatyvos stoka. Didžiulis pavojus misijai yra įsipatoginimas, stagnacija, užsisklendimas savyje ir aklumas laiko ženklams. Kiek primiršta lieka maldos misija.

Visi parapijiečiai turi jausti atsakomybę ir įsipareigojimą išlaikyti savo parapiją, kunigus, rūpintis derama bendruomenės turto priežiūra ir panaudojimu; taip pat įsisąmoninti savo priedermę prisidėti prie Bažnyčios misijos išlaikymo.

A. Dievo Žodžio skelbimas ir liturgija

Viena svarbiausių Bažnyčios pareigų – Dievo žodžio skelbimas. Skelbdama Žodį Bažnyčia Jį pristato kaip tiesą, o ne kaip nuomonę. Dažniausia Evangelijos skelbėjo klaida – pretenduoti į tiesos monopolį ir paskelbti jau iš anksto paruoštus skambius atsakymus. Žmones reikia lydėti link tiesos kantriai ir aiškinant, kaip tai darė Viešpats Jėzus su Emauso mokiniais (plg. Lk 24, 13–35). 

Kunigo homilija turi būti orientuota į realią situaciją, nes šiandienis žmogus daug dalykų Bažnyčios gyvenime nesupranta. Žodžio skelbėjai tekalba aiškiai ir paprastai, gyvenimiškai ir nesudėtingai. Žmonės nori gyvo žodžio, kuris patrauktų ir sudomintų. Netinkamas bažnyčios įgarsinimas ar nepasiruošę skaitovai trukdo Dievui prabilti į žmones.

Dievo tauta turi teisę klausytis paruoštų homilijų, pritaikytų konkrečiai auditorijai. Dvasininkams nederėtų kalbėti tikintiesiems „kaip žemesnio intelekto“, moralizuoti ar „suvedinėti sąskaitų“, nes po grasinimų Žodžio liturgijos metu tikintiesiems sunku džiaugsmingai švęsti Aukos liturgiją. Taip pat trukdo ilgi pamokslai ir sausi postringavimai. 

Kai homilija „kalba“ ją sakančiajam, tuomet ji pasiekia ir klausančiųjų širdis. Svarbu, kad per homiliją be jokių išankstinių nuostatų leistume veikti Šventajai Dvasiai.

Pastebėta, kad sakramentai – labai svarbi tikėjimo kelionės dalis, kuri yra tarsi „paslėpta“ nuo pasaulio, bet dovanojama tikintiesiems. Sakramentai priimami kaip pagalba krikščioniškam gyvenimui, o ne kaip tikslas, nes tikslas – gilesnis santykis su Kristumi ir Jo tauta – Bažnyčia.

Kartais pasitenkinama minimaliai išpildant formaliuosius kriterijus, reikalaujamus priimti sakramentus, taip ir nesukuriant gyvojo santykio su Dievu. Iškyla poreikis ugdyti Krikšto tėvų ir Sutvirtinimo globėjų sąmoningumą.

Bažnyčia turi siekti, kad dalyvavimas liturgijoje neštų dvasinių vaisių. Nors besikartojantys liturginiai metai yra ugdomo pobūdžio, tačiau reikia saugotis, kad rutina netaptų pati liturgija. Nuo šio pavojaus saugo gilesnis liturginių veiksmų pažinimas. Su rutina padeda kovoti prisiminimas, jog liturgijos centre – Jėzus Kristus, kurio dėka sudabartinami dieviškieji slėpiniai!

Tam reikalinga liturginė katechezė, aiškinanti apeigų prasmę, liturginius ženklus bei simbolius. Liturginį šventimą sustiprina išankstinis susipažinimas su Žodžio liturgijos skaitiniais. Prie sąmoningo dalyvavimo liturgijoje prisideda ir trumpi įvadai, komentarai,  Mišių lapeliai, ekranai… Rečiau besilankantys žmonės nežino liturginių laikysenų, todėl kai kada susilaukia pastabų iš nuolatinių bažnyčios lankytojų.

Išreikštas lūkestis, kad dvasininkai aptartų su tikinčiaisiais pasauliečių įtraukimo į liturgijos šventimą būdus: Šv. Rašto skaitymas, patarnavimai, bendruomeninis giedojimas, įvairių pamaldų organizavimas ir t. t. Bažnyčiose pasigendama bendruomeninio giedojimo ir gaila, kad taikstomasi su skubota, netvarkinga liturgija ir jos šventimo aplinka – bažnyčios erdve, muzika, giesmėmis… Liturgija turi būti paprasta, bet ne prasta ir be dirbtinės pompastikos. Kartais susidaro įspūdis, jog Bažnyčia liturgijoje blaškosi tarp iškilmingų pietų prie šventinio stalo ir „greito maisto“ pasiūlos. Liturgija negali būti švenčiama atmestinai, pernelyg buitiškai ar prasčiokiškai. Vieni liturgijoje nori naujovių, kiti – išsaugoti tradicijas ir grąžinti senąsias apeigas; vieniems norisi iškilmingumo ir puošnumo, kitiems – paprastumo.

Liturgijos pilnatvę, džiaugsmą, saugumą padeda išgyventi visos šeimos įsitraukimas. Džiaugsmo suteikia mokėjimas švęsti kartu su bendruomene, o trukdo noras būti tik klausytoju, o ne dalyviu. Apie altorių buriasi ir bendruomenė, kurios nariai vienas kitą palaiko ir stiprina. Krikščioniškas tikėjimas yra ne tik išgyvenamas, bet ir švenčiamas, nes tam visada yra priežastis – Bažnyčioje išganingai esantis ir veikiantis Dievas – Jėzus Kristus. Eucharistijos šventimas yra mūsų krikščioniško gyvenimo centras ir šaltinis – „Variklis bendrystei“.

B. Evangelizacija ir komunikacija

Bažnyčia turi atpažinti, kad komunikacija yra evangelizacijos forma. Ji turi naudoti naujausias komunikacijos priemones savo žiniai skleisti.

Krikščionių bendruomenė nepailstamai teieško naujų sielovados ir priėjimo prie žmonių būdų. Kaip ypatingai paveikūs būdai sielovadai buvo įvardytos piligriminės kelionės, dienos išvykos, stovyklos, šeimų ir jaunimo savaitgaliai, rekolekcijos, susitikimai, krikščioniškų filmų peržiūros ir diskusijos. Iškilo poreikis dvasiškai lydėti ir palaikyti tuos narius, kurie leidžiasi į aktyvią evangelizaciją.

C. Ekumenizmas

Šiandien krikščionybei kyla nemaža pavojų, ir jie dažniausiai yra ne atskiroms konfesijoms, o visai krikščionybei, todėl krikščionių vienybės siekis nepaprastai svarbus. Krikščioniui tiek vienybę, tiek Bažnyčią pirmiausia reikia surasti savyje. Mažiau „aš“, daugiau „mes“. 

Ekumenizmui dažniausiai skiriamas tik formalus dėmesys; nesuprantama, kaip jis turėtų vykti, todėl apsiribojama „pagarba vieni kitiems“.

Karas Ukrainoje parodė, kad politikos priešpriešos nesunkiai nustelbia krikščionišką bendrystę ir apsunkina bendravimą. Krikščionių vienybės klausimas turi būti sprendžiamas malda ir sąžininga istorinių bei politinių įvykių analize. „Kristus nenorėjo pavienių individualistų.“

4. TRŪKUMAI IR LŪKESČIAI

A. Atsivertimo būtinybė

Sinodinės kelionės metu ne kartą buvo naujai atrasta asmeninio atsivertimo būtinybė. Kad galėtume keliauti kartu, patys turime atsiversti – ugdyti nuolankumą, būti atlaidesni, mažiau susireikšminę, labiau vieni į kitus žvelgiantys ir atsižvelgiantys. Keliauti kartu – reiškia žingsniuoti vedamiems Jėzaus ir mokytis gyventi dėl savo bendrakeleivių. Šio gebėjimo mūsų bendruomenėse dar stinga.

Kad iš akių neišleistume pagrindinių dalykų, reikia atsivertimo, t. y. atsisakyti to, kas sena, ir priimti naują tikrovę. Tai nėra lengva. Reikia vidinės kultūros tam, kad suprastume kitokią nuomonę ir pateiktume savo argumentus neįžeisdami žmogaus ir tokia forma, kad jis suprastų. Reikia įveikti norą vadovauti ir nedemonstruoti savo pranašumo ar teisuoliškumo. Atsivertimas suprantamas kaip požiūrio pakeitimas ir žvelgimas į kitą pasiruošus išklausyti, o ne teisti. Atgaila ir atvirumas ugdo nuolankumą ir pašalina baimę kalbėti apie Bažnyčios kaltes bei nuodėmes. Paraleliai tam turime melstis už Bažnyčią, už evangelizaciją, paremti Bažnyčios veiklą savo auka. Viską telydi malda, be kurios sužlunga geriausios sielovadinės programos.

B. Jaunimas Bažnyčioje

Nors tarp mūsų bendruomenių narių nemažai jaunų veidų, bet ne visose parapijose sudaromos sąlygos jaunimui tinkamai reikštis Bažnyčioje. Kartais sužadėtinius bei katekizuojamų vaikų tėvus trikdo pasiruošimo sakramentams administraciniai reikalavimai – užsiėmimo lankomumo registravimas ir pan. Jiems Bažnyčia atrodo kaip reikalavimus kelianti institucija, o ne kaip bendruomenė, kuriai svarbus santykis. Jaunimas sunkiai tapatinasi su Bažnyčia. Dalis jaunimo nepriskiria savęs praktikuojantiems katalikams, bet jaučiasi bendruomenės dalimi, o kiti – dalyvauja Bažnyčioje šventinėmis progomis, tačiau nesijaučia bendrakeleiviais Bažnyčioje. Liturginių apeigų nesupratimas kelia nuobodulį. Patartina ieškoti tokių metodų, kurie paskatintų jaunimą atrasti liturgijos grožį, dvasinę sakramentų gelmę ir kviestų jį gilintis į tikėjimo slėpinius.

Vyresnio amžiaus žmonėms Bažnyčioje atsirandančios naujovės sunkiai suprantamos, nes jie nori stabilumo, o jaunimas linksta prie eksperimentavimo ir naujų evangelizavimo priemonių ieškojimo. Iš Bažnyčios laukiama daugiau aktyvios, įtraukiančios veiklos, susitikimų jaunimui aktualiomis temomis, piligrimysčių. Aplink gyvą ir sveiką nedidelę jaunų žmonių grupelę pradeda spiestis kiti – jų draugai ir pažįstami, pakviečiantys dar kitus. Tad Bažnyčia jaunimo sielovadai turėtų skirti kvalifikuotus ir išsilavinusius žmones, nes pastebima, kad patarnautojai ar jaunimo choro dalyviai nesulaukia sielovadinio palydėjimo ir ilgainiui palieka Bažnyčią. Jaunimas svajoja apie Bažnyčią, kuri nebūtų teisianti ar smerkianti, o rūpimus klausimus spręstų neatgrasančiais nuo Bažnyčios būdais.

Tėvų ir visos šeimos pavyzdys nepaprastai svarbus vaikams ir jaunimui. Tėvai terodo krikščioniško gyvenimo pavyzdį, tačiau tevengia priverstinio vaikų ir jaunimo vedimo, nes tai sukelia priešingą reakciją. Parapijos bendruomenė galėtų siūlyti tėvams krikščioniško vaikų auklėjimo ir patirties perdavimo metodų bei palydėjimo.

Sinodo susitikimuose dalyvavę vaikai, kalbėdami apie tai, ko norėtų Bažnyčioje, dažniausiai mini įvairias aktyvias veiklas, žaidimus, žygius po Mišių. Vaikams patinka aktyvi veikla, jiems nuobodūs ilgi pamokslai ir pamaldos, jie džiaugiasi, kai yra užkalbinami, kai jiems parodomas dėmesys.

Vaikų „įbendruomeninimo“ klausimą kiekvienoje bendruomenėje reikia spręsti kūrybiškai, pasirinkti tinkamas formas, kad vaikai nebūtų atbaidomi, bet kartu supažindinami su tikėjimu, turėtų specialių veiklų, bet nebūtų „ištraukiami“ iš visos bendruomenės. Pamaldos su vaikais turi būti švenčiamos jiems pritaikyta liturgija, nes tikėjimas ir Bažnyčia vaikams turi būti šventė.

Neretai Bažnyčiai trūksta džiaugsmingo šventimo, „Evangelijos džiaugsmo“, ji per daug susitelkusi į save pačią ir į savo poreikius. Dažnai aptarinėjama mirtis, išėjimas į dangų, o norisi labiau aptarinėti gyvenimą, jo prasmę, ieškoti teigiamų šio gyvenimo aspektų. Džiugesnė laikysena galbūt taptų paskata jaunimui dažniau įsitraukti į parapinių bendruomenių gyvenimą.

C. Paveiki sielovada

Didžioji dalis tikėjimo brolių ir sesių vieningai pritaria, jog tikėjimo augimui ypatingą vaidmenį turi šeima. Itin didelė šventė – dalyvavimas liturgijoje su šeimos nariais. „Einant į Mišias kartais visai nebūna džiaugsmo, slegia rūpesčiai, bet po Mišių viskas pasikeičia. Liūdna, jei ne visi namiškiai eina į Mišias, kad nėra su kuo pasidalinti tuo, ką išgyvenai bažnyčioje. Tačiau net jei šeimos nariai nutolę nuo tikėjimo, dalyvavimas liturgijoje, šventimas sustiprina ir padeda juos mylėt, priimt.

Pripažįstama, kad esame apleidę visos šeimos įtraukimą į bendruomenę. Bažnyčios kvietimas skaisčiai gyventi iki Santuokos, kaip ir sutuoktinių lytinis gyvenimas, tinkamai neišaiškinamas, todėl dažniausiai jis atrodo visiškai nesuprantamas ir nerealus. Iškilus problemoms dėl intymumo, sutuoktiniai jau nebegali išsiskirti – čia būtų labai svarbi šeimos centrų pagalba. Dalis tikinčiųjų nepritaria Bažnyčios nuostatai dėl kontracepcijos. Reikia pripažinti, kad kalbėdama šablonais Bažnyčia neatliks savo misijos. Derėtų vis daugiau leistis į diskusiją, ieškant sprendimų, pvz., ką daryti netikėtai pastojus arba kaip padėti nevaisingoms poroms.

Sunkiai priimame naujai ateinančius žmones. Norėtųsi, kad į vaikų rengimą sakramentams įsitrauktų visa šeima, nes pirmiausiai tėvai yra atsakingi už savo vaikų ugdymą. Kai kuriose parapijose šeimos dažnai jaučiasi paribyje, nes nesulaukia kunigo palaikymo. Juk turime džiaugtis kiekvienu žmogumi, džiaugtis pačiu jo asmeniu!

D. Atvirumas ir skaidrumas

Sekuliarizacijos procesui nelėtėjant, Bažnyčia turėtų skirti dar daugiau dėmesio žmonių sielovadai. Ji turi rodyti kuo daugiau dėmesio tiems katalikams, kurie dėl įvairių priežasčių negali priimti šv. Komunijos. Galvojant apie tai, jog Dievas priima visus, skaudu, kad mūsų Bažnyčia dažnai atrodo per griežta ir kelianti per daug sąlygų. „Galėtume mažinti griežtumą ir formuoti teigiamą požiūrį į „kitaip“ manančius žmones, parodydami, jog galvojantys kitaip yra laukiami.“ Ypatingą atsiskyrimą nuo Bažnyčios jaučia antrą kartą susituokę ir be Santuokos sakramento gyvenantys asmenys. Jų pasisakymuose keliamas Eucharistijos priėmimo klausimas. Negalėjimas priimti šv. Komunijos nereiškia, kad jie nebėra bendruomenės nariai. Dvasininkai ir visa krikščionių bendruomenė kviečiama jautriai priimti šiuos asmenis atsižvelgdami į Gailestingojo Dievo meilę. 

Katalikų Bažnyčioje norėtume matyti daugiau šviesos ir džiaugsmo – mokančių džiaugtis tikinčiųjų ir kunigų, priimančių visus žmones, kurių širdys būtų pagal Gerojo Ganytojo širdį. Juk visiems reikalinga užtarimo malda prašant atsivertimo malonės, pagydymo nuo priklausomybių, baimių, nepasitikėjimo ir viso, kas atskiria nuo Dievo bei artimo. „Svajojame apie Bažnyčią, į kurią daugiau žmonių norėtų ateiti, o ne jos bijotų; svajojame, kad Bažnyčioje jaustųsi Tėvo namų svetingumas, kur kiekvienas būtų pakviestas ir lauktas.

Skaidrumas Bažnyčioje apima daug sričių, tačiau Sinodinio kelio dalyviai daugiau koncentravosi į skaidrumą aukų naudojimo ir atskaitomybės srityje. Informacija apie pinigų naudojimą Bažnyčioje veda prie geresnio bendradarbiavimo, paskatina parapijos žmones atsakingiau aukoti Bažnyčiai, prisidėti finansiškai prie didesnių projektų. Parapijose finansai turi būti tvarkomi skaidriai, pasitelkiant parapijos Ekonominę tarybą. Atsakingus sprendimus priimantis asmuo turėtų konsultuotis su teisėje numatytais patariamaisiais organais.

E. Bažnyčios autoritetas

Vartotojiška visuomenė priima Bažnyčią kaip vieną iš socialinės rūpybos, ritualines ar religines paslaugas teikiančių institucijų. Dalis katalikų save laiko vartotojais, o ne bažnytinės bendruomenės nariais. Pasitaiko, jog vartojantys tikintieji „prisiriša“ prie populiaraus kunigo  ar nuotraukose gražiai atrodančio bažnyčios pastato. Taip prasilenkiama su asmeniniu Kristaus susitikimu, autentiškai išgyvento tikėjimo dėka.

Labai skaudina skandalai Bažnyčioje dėl mažamečių tvirkinimo – tai lemia nepasitikėjimą dvasininkais ir pačia Bažnyčia. Jos autoritetą žaloja kai kurių kunigų veidmainiškas ir amoralus gyvenimas, celibato nesilaikymas, slaptas „nelegalių“ vaikų auginimas. Šių nusikaltimų bei nuodėmių dangstymas Bažnyčiai daro kur kas didesnę žalą nei jų atskleidimas. Pedofilija ir panašūs dalykai turėtų būti neįmanomi bažnytinėje aplinkoje.

Sinodinio kelio dalyviai nėra abejingi Bažnyčiai ir kviečia ją žengti atsinaujinimo keliu. Bažnyčioje svarbu atpažinti pataikavimą ir meilikavimą, tiesos nesakymą ir nešluoti šiukšlių „po kilimu“ slepiant nepatogius klausimus bei vengiant tabu temų. Dėl skandalų Bažnyčioje labai kenčia katechetai bei tikybos mokytojai, kurie turi atsakyti į karštus klausimus, „sugerti“ nepasitenkinimą ir kritiką.

Didžiausias autoritetas yra Viešpats Jėzus Kristus ir viskas turi būti statoma ant Jo, kaip pamato. Jei Bažnyčios vadovai ves tiesos keliu prie Kristaus, sustiprės ir jų autoritetas. Savo autoriteto iškėlimo Bažnyčia neturėtų siekti pataikaudama pasaulio dvasiai ar baimindamasi kritikos. Siekdama trumpalaikio populiarumo Bažnyčia praranda autoritetą. Jai reikia išeiti iš komforto zonos, eiti į žmones, gyventi tiesoje ir atvirai visais klausimais kalbėti su meile.

Kad ir ką kalbėtų žiniasklaida ir politikai, aš ir daugelis mano aplinkos žmonių žavisi Bažnyčia, kai Ji gina gyvybę nuo prasidėjimo iki natūralios mirties, kai stoja ginti žmogaus prigimtines teises, šeimą, kai nesiruošia perrašyti ir keisti nė vieno brūkšnelio iš Šventojo Rašto, atsisakyti kokio nors nepatogaus įsakymo.

Labai trūksta Bažnyčios požiūrio aiškumo: iš vienos pusės nuodėmė įvardijama kaip aiškus blogis, kurį reikia nugalėti; iš kitos pusės – dvasininko nuodėmės yra nutylimos, užglaistomos. Vardan Bažnyčios autoriteto saugojimo paaukojama Tiesa ir Bažnyčios mokymas.

F. Svetingumas

Pastaruoju metu Bažnyčioje dažnai akcentuojamas svetingumas. Dalyvavimą Eucharistijoje turime skatinti sukuriant šiltą, svetingą, įvairovę gerbiančią aplinką, priimant ir nutolusius nuo Bažnyčios gyvenimo. Dėmesys žmogui yra viena iš pirmųjų ir svarbiausių sąlygų užmezgant bendravimo ir bendradarbiavimo ryšius.

Naujiems ar grįžtantiems į bendruomenę nariams reikalingas vedimas bei palydėjimas, t. y. ne tik draugiškas santykis, bet ir pagalba pažinti Kristų, Bažnyčios mokymą bei liturginį šventimą. Dažnai nauji žmonės sunkiai priimami į jau esančias parapijoje grupes.

Bažnyčios svetingumą pabrėžtų ilgiau atviros bažnyčios, į kurias būtų galima užeiti pasimelsti, būtų rengiamos Švenčiausiojo Sakramento adoracijos, sudaryta galimybė susitikti su kunigu dvasinio pokalbio. Bažnytinis menas taip pat gali būti tinkamai panaudotas evangelizacijai. Vertėtų pagalvoti apie galimybę po Mišių atgaivinti pirmaisiais amžiais gyvavusią bendruomeninę agapę: pokalbiai agapės metu suteiktų jėgų visai savaitei ir sužadintų liturgijos ilgesį.

Išvados

Sinodinis kelias pakvietė parapijas ir bendruomenes vėl iš naujo atrasti Bažnyčios sinodinę prigimtį, suvokti, kad Bažnyčia ne individualus, bet bendruomeninis reiškinys. Tai suteikė galimybę bažnytinėms bendruomenėms ir paskiriems nariams pažvelgti į save Evangelijos šviesoje. Terpė tikėjimo plėtrai yra palanki, tik labai dažnai nerandame laiko ir noro tuos tikėjimo daigus sodinti ir auginti.

Sinodiniai susitikimai buvo įsiklausymo pratybos. Toks įsiklausymas turėtų tapti nuolatiniu Bažnyčios gyvenimo procesu. Jis turėtų nuolat tęstis.

Kiekvienas susitikimas padovanodavo vis kažką naujo ir tai – Šventosios Dvasios vaisiai.

Atėjo suvokimas, kad už religinės bendruomenės gyvavimą atsakingas kiekvienas asmeniškai, o ne kažkas iš šalies.

Būtina įvertinti ir piktosios dvasios veikimą, ir sekuliarizacijos poveikį bei iš to kylančius trukdžius Bažnyčios kelionės bendrakeleiviams. Svarbu turėti galimybę dalintis tikėjimo patirtimis, klausimais ir įžvalgomis su konkrečiais bendruomenės nariais ir vadovais. „Sinodinė kelionė užaugino sparnus.“ Kai kur dalyviai drąsiai kalbėjo priekaištaudami kitiems, įvardindami jų trūkumus, tačiau labai teigiamai kalbėjo apie save, sunkiai suvokdami asmeninio kasdienio atsivertimo būtinybę. Pamatyta, kad bendruomenės yra susiskaldžiusios, nes dalis tikinčiųjų pasižymi perdėtu pasitikėjimu savimi ir įsitikinimu, jog teisingai supranta tikrąją krikščioniškumo prasmę.

Neramina tai, kad, matant įvairius iššūkius, proporcingai pastebimas nenoras įsitraukti ir spręsti sunkumus. Džiugina pamatytas gebėjimas įvardyti bėdas, baiminamasi Bažnyčios misijos susilpnėjimo. Pastebėta, kad pagrindinis mūsų sunkumas – ryšio su Kristumi trūkumas, kuris, kaip manoma, išspręstų visus su bendruomeniškumu susijusius iššūkius. Pastebėta, kad sustabarėjęs požiūris užkerta kelią atjautai, geranoriškumui ir kad šis Sinodinis kelias yra tik labai ilgo kelio link vienas kito artumo pradžia. Būtina išgirsti vieniems kitų pastebėjimus, priimti teisingą kritiką ir eiti drauge, neišleidžiant iš akių Jėzaus Kristaus.

Reziumuodami Sinodinį kelią Lietuvoje, įžvelgiame šias Bažnyčios pastoracinio veikimo užduotis:

– Puoselėti dvasininkų ir visos Dievo tautos tarpusavio ryšius. Atrasti priemones, būdus ugdyti tiek dvasininkus, tiek pasauliečius, kad atsirastų atviras, nuoširdus, pagarba vienas kitam grįstas bendravimas, nejaučiant baimės klausti ar būti įskaudintam. Gydyti žaizdas, atsiradusias dėl grubaus, nejautraus bendravimo. Menkinančiam teisuoliškumui Bažnyčioje neturi būti vietos. Dvasininkų ir pasauliečių bendravimas neturi apsiriboti šMišiomis, homilija, sakramentų teikimu ar kitais patarnavimais Bažnyčioje.

– Būti atvira ir atsakinga bendruomene. Suprasti, kad Bažnyčia ne pastatas ir ne kunigai, o keliaujanti Dievo tauta – bendruomenė. Ugdyti bendruomenėse bendros atsakomybės jausmą: dalintis atsakomybėmis, darbais, atnaujinti parapijų pastoracines tarybas. Stiprinti pasitikėjimą didinant skaidrumą: kaip tvarkomi bendruomenių finansai, kokie ir kaip priimami sprendimai bendruomenėje. Nebijoti (tiek dvasininkams, tiek pasauliečiams) mokytis ir diegti naujus vadybos, žmogiškųjų išteklių, krizių, finansų valdymo metodus. Naujus narius (vaikus ar suaugusiuosius) ne tik atvesti į bendruomenę, bet ir juos palydėti. Rūpintis esamais aktyviais nariais – saugoti nuo perdegimo, dalintis atsakomybėmis, padėti vieni kitiems.

– Augti ir ugdyti Bažnyčioje. Atliepti į tikinčiųjų bei atitolusiųjų poreikį ir troškimą suprasti, kas ir kodėl vyksta liturgijoje, kas rašoma Šventajame Rašte, ko moko Bažnyčia. Ugdymas, augimas, kaip ir keliavimas drauge, – tai nuolatinis procesas; nereikia bijoti priminti paprastų dalykų, būtina parinkti tinkamas katechezės formas, kalbą, metodus pagal žmonių grupes. Ugdyti ne tik per monologą (dėstant tiesas), bet ir per dialogą (įsiklausant, atsakant į klausimus).

– Neatstumti žmonių. Vengti nuo Bažnyčios atbaidančio teisuoliškumo, kaip artimą mylėti ne tik „bendrakeleivį“, bet ir „paliktą pakelėje“. Per pritaikytas pastoracines programas, pasiūlymus padėti bendruomenėms atrasti ryšį su tais, kurie jaučiasi Bažnyčios įskaudinti ar atstumti, ir priimti tuos žmones su tiesa ir meile. „Kalbėti su žmonėmis, ne apie žmones.

– Nesustoti pusiaukelėje ir tęsti įžvelgimo procesą. Sinodinis kelias nėra eksperimentas, toliau reikia mokytis bendruomeninės įžvalgos metodo ir jį taikyti parapijų, organizacijų, vyskupijų institucijų gyvenime ir veikloje. Palaikyti, sudaryti sąlygas, padėti bendruomenėse tęsti susitikimus.

2022 m. liepos 14 d.

PODSUMOWANIE SPOSTRZEŻEŃ Z PODRÓŻY SYNODALNEJ NA LITWIE

Wstęp

Droga Synodalna, zainicjowana przez papieża Franciszka, była okazją do spotkań i rozmów, w których uczestniczyli zarówno aktywni członkowie parafii, jak i osoby znajdujące się na ich obrzeżach, instytuty życia konsekrowanego i organizacje katolickie. Droga Synodalna została nieco zakłócona przez ograniczenia wynikające z pandemii i wojny na Ukrainie, ale nie przeszkodziło to w jej kontynuowaniu.

Spotkania Drogi Synodalnej odbywały się najczęściej w salkach parafialnych, ale starano się również organizować je w przestrzeniach “neutralnych”, takich jak domy kultury, szkoły, domy kultury itp. Próbowano skupić przedstawicieli grup zawodowych, takich jak lekarze, dziennikarze, artyści, policjanci, teologowie itp. Episkopat Litwy poświęcił również dwa dni na dyskusje na temat Drogi Synodalnej, które pomogły określić pewne tendencje i zachęcić do odnowienia priorytetów duszpasterskich. W dyskusjach synodalnych starano się nie tylko wymieniać doświadczenia i spostrzeżenia, ale przede wszystkim otwierać serca na tchnienie Ducha Świętego.

1. Boże wezwanie do relacji

“Synod był jak skalpel do szkód wynikających z braku prawdziwej relacji i braku inwestycji w nią”. To synodalne spostrzeżenie trafnie opisuje starą prawdę, którą uświadomiło sobie wielu uczestników synodalnej podróży na Litwie: wiara jest tym, czym jest nasza relacja z Bogiem. Zastanawiając się nad różnymi szczegółami naszego życia kościelnego, często zapominamy o podstawowym warunku – potrzebie ciągłego pielęgnowania naszej communio, naszej relacji z Panem Jezusem Chrystusem. To On – Bóg – mocą Ducha Świętego tworzy wspólnotę wierzących i sprawia, że każda podróż synodalna jest możliwa i owocna.

Ważne jest, aby przemyśleć modele duszpasterskie, zadając sobie podstawowe pytanie: jak możemy pomóc w budowaniu osobistej relacji z Chrystusem? Pojawiła się obawa, że często praca, nauka, zajęcia, troska o własną przyszłość są traktowane priorytetowo, ale brakuje chrystocentryzmu. Wiara jest bardziej zwyczajowa, kulturowa. “Chrystusa często przesłaniają nam uczucia i emocje, nie rozumiemy znaków i nie rozpoznajemy prowadzenia przez Chrystusa. Częściej po prostu zwracamy się do Boga.”

2. Kościół jako wspólnota

Komunia (Communio) wyraża się w różnych grupach modlitewnych i zgromadzeniach wiernych w jednym Duchu, pracujących dla wspólnego celu. Ważne jest włączenie naszych sąsiadów w życie Kościoła, troska o samotnych, opuszczonych, chorych i niesamodzielnych. Celem jest znalezienie nowych, charyzmatycznych, utalentowanych i przedsiębiorczych ludzi do różnych sfer działalności Kościoła.

Brak wspólnoty w Kościele jest rozczarowujący. W podróży wiary podróżujemy bardziej osobiście niż wspólnotowo, mijając tych, którzy “leżą przy drodze”. Brakuje też wspólnoty w sprawowaniu sakramentów, zwłaszcza chrztu i małżeństwa, które w większości stały się sakramentami prywatnymi, sprawowanymi poza Mszą św. i poza parafią. W ten sposób ci, którzy przyjmują te sakramenty, pozostają wykluczeni ze wspólnoty wiary. Pytanie dla każdego członka wspólnoty powinno brzmieć: “Co zrobiłem inaczej, co zrobiłem lepiej?

Powszechny egoizm we wspólnotach podkopuje komunię. W centrum życia duchowego dla większości ludzi znajduje się Bóg, ale po głębszej refleksji okazuje się, że w centrum częściej jesteśmy my sami, nasze ego, niż Chrystus. Niepokojąca jest świadomość, że potrafimy wskazać problemy i trudności, ale nie odczuwamy chęci podjęcia próby zmiany oblicza parafii. Unikamy zmierzenia się z problemami, a więc przechodzimy obok, bo jest w nas dużo indywidualizmu, egoizmu i wyolbrzymiania własnego “ja”. Niepokoi nas niechęć do zaangażowania i wzięcia odpowiedzialności, ale istnieje tendencja do obwiniania innych. Łatwiej jest przecież dyskutować o tym, co powinni robić inni, niż o własnym wkładzie w życie wspólnoty. Musimy odpuścić sobie własny egoizm, by móc wysłuchać innych i wziąć odpowiedzialność za parafię, nie pozostawiając wszystkiego duchownym.

Każdy parafianin mógł nie tylko zaproponować różne działania, które ożywiałyby parafię, czyniły ją ciekawą i atrakcyjną, ale także przyczynić się do prac i utrzymania Kościoła. “Mniej krytyki, a więcej miłości miłosiernej!”.

Świeccy mają duże oczekiwania wobec Kościoła. Oczekują bezstronności, zachęty, moralnego przywództwa, aktywnej obecności po stronie dobra, działania, także na płaszczyźnie dyplomatycznej, wsparcia psychologicznego, bycia “szpitalem na polu walki”. Kościół, za którym tęsknimy, to Kościół mniej formalny, żywy, otwarty na wszystkich, gdzie każdy człowiek jest ważny, bez uprzedzeń, bez statusu; to wspólnota, która modli się i wspiera swoich członków.

A. Podróż synodalna

Synod stworzył warunki, aby wszyscy mogli się wypowiedzieć, być wysłuchani. Uświadomiono sobie, że pełne szacunku wyrażanie się i pełne szacunku słuchanie innych uczestników Synodu otwiera nowe możliwości wzrostu Kościoła. Przywołano metaforę Sądu Pogan, która często opisuje misję i działanie Kościoła we współczesnym świecie. Stwierdzono, że należy zachować otwartość w naszej komunikacji ze społeczeństwem, nie próbując przyciągać i zmieniać drugiego, ale starając się wciągnąć do tej rozmowy prawdziwą Prawdę – Jezusa Chrystusa.

B. Kapłaństwo służebne

Kapłaństwo jest darem dla Kościoła. Radością jest posługa kapłanów, którzy są oddani swojemu powołaniu i żyją swoją wiarą. Ważne jest, aby wygląd zewnętrzny był w harmonii z wnętrzem i aby nie było hipokryzji. Wojna na Ukrainie ujawniła potrzebę zbliżenia kapłana do wiernych, dla których duchowieństwo staje się wyjątkowym znakiem bliskości Boga. Dla kapłana ważne jest pogłębianie osobistej relacji z Chrystusem. Wierni oczekują od kapłana duchowego ojcostwa. Przyjemnie jest spotkać księdza w oczekiwaniu, zwłaszcza w sali rozpraw. Aby ożywić wspólnoty parafialne, pierwszy krok w kierunku odnowy i nawrócenia musi zrobić sam kapłan.

Istnieje luka w kształceniu księży – nieumiejętność pracy w zespole, zarówno ze świeckimi, jak i z księżmi. Ważne jest, aby nauczyć się jak wspierać inicjatywy, jak być pozytywnym liderem, który potrafi inspirować innych członków zespołu. Formacja kapłańska nie może zakończyć się wraz z końcem seminarium, ale musi trwać.

Ważne jest, by zająć się problemem samotności księży, bo dotyka on całej wspólnoty.

Wobec księży są duże oczekiwania. Oczekuje się od nich słuchania, zrozumienia, braku osądzania, osobistego towarzyszenia duchowego. W kościołach, które prowadzą, nie może być “elitarnych grup, które wiedzą, jak powinno być”. Wierni nie zawsze rozpoznają w kapłanach oblicze i serce Dobrego Pasterza. To, co jest pożądane, to relacja z księdzem, czy to nieformalnie w ramach działań wspólnotowych, czy w rozmowach osobistych.

C. Świeccy w Kościele

Często ochrzczeni nie uważają się za prawdziwych członków Kościoła, a bez duchownych czują się słabi i niezdolni do funkcjonowania. W niektórych miejscach ze zdumieniem dokonano odkrycia: wszyscy jesteśmy Kościołem! Nawet ci, którzy są daleko od wiary!

Aktywnych parafian jest niewielu, więc musimy zacząć od siebie. “Miejmy odwagę proponować pomysły i działania mające na celu pozyskanie nowych członków. Ważne jest, aby wyjść z naszej bańki i wyjść na margines.”

Między kapłanami a świeckimi istnieje przepaść, brak zrozumienia dla wzajemnej specyfiki życia, codziennych zajęć i trosk. Istnieje potrzeba stałej formacji i edukacji świeckich, nie tylko dla poszczególnych osób, ale dla całej wspólnoty. Brak katechezy dla dorosłych może zamienić życie wiary w niejasną ezoterykę. Często żyjemy według minimum programowego, mimo że człowiek tęskni i pragnie świadomego praktykowania wiary.

Bardzo ważne jest, aby księża wsłuchiwali się w inicjatywy parafian, aby zachęcali do pracy zespołowej, aby łączyli różnych ludzi dla wspólnego celu. Trzeba przyznać, że niektórzy świeccy nie chcą się aktywnie angażować w życie parafii, ale pozostają “konsumentami”. Ankiety parafialne pomogłyby lepiej określić potrzeby i oczekiwania parafian.

W niektórych parafiach i organizacjach kwitnie monarchia kapłańska. Nikt nic nie wie i nikt nie mówi o tym, co jest naprawdę ważne. W innych jest poczucie, że świeccy nie chcą pomagać proboszczowi i że tylko na proboszczu spoczywa największa odpowiedzialność i obowiązek zadbania o wszystko. W jeszcze innych jest dobra współpraca z radami duszpasterskimi i szkolenie w zakresie pracy zespołowej. Cechami charakterystycznymi współpracy między duszpasterstwem i kapłaństwem powszechnym są: odpowiedzialność, wzajemne uzupełnianie się, otwartość i bliskość. Przecież wszyscy pracujemy dla tego samego Królestwa Bożego!

D. Parafia

Parafia jest ważną szkołą wiary, modlitwy i miłości bliźniego. Poprzez parafię wierni doświadczają uczestnictwa w życiu Kościoła powszechnego. W wielu parafiach są wierni, ale nie ma wspólnoty. Grupy w parafiach funkcjonują indywidualnie i w sposób zamknięty, co utrudnia jedność między sobą i utrudnia pracę dla wspólnego dobra parafii. W parafii bardzo brakuje zajęć dla młodzieży.

Rady duszpasterskie i ekonomiczne powinny skutecznie funkcjonować w parafiach jako głos doradczy, ale także jako głos zaangażowany we wspólną misję. Nauczyciele religii i katecheci zajmują szczególne miejsce w parafii i powinni być żywymi świadkami wiary, dając przykład chrześcijańskiego życia. Należy zachęcać do dojrzałego zaangażowania mężczyzn i kobiet w aktywne życie parafii.

Skuteczny rozwój społeczności wymaga odpowiednich (ogrzewanych w zimie) obiektów, z których mogą korzystać wszystkie społeczności lub grupy w parafii. Ważne jest, aby rozwijać w parafiach świadomość charytatywną i troszczyć się o ludzi nie tylko poprzez udzielanie im wsparcia materialnego, ale przede wszystkim poprzez poświęcanie im uwagi jako osobom, poprzez słuchanie i słyszenie ich. Pomóc w tym mogłaby usługa podwożenia osób samotnych i odizolowanych na Mszę św. Można to ogłosić na portalach społecznościowych.

Podczas Drogi Synodalnej parafianie mogli szerzej opowiedzieć o swoim życiu, wspólnocie i roli w Kościele. W parafiach pojawiło się poczucie jedności i chęć współpracy. Dla niektórych był to pierwszy raz, kiedy dzielili się swoją wiarą, relacją z Bogiem, mogli wyrazić żal, który trzymali w sercu od wielu lat, albo wręcz przeciwnie – wdzięczność i radość. Ważne jest, że w przyszłości będzie można mówić o sprawach istotnych dla Kościoła i społeczności, włączając w proces synodalny nie tylko parafian, ale także tych, którzy są daleko od Kościoła. Synodalność musi trwać!

Zaleca się, aby towarzysze duchowi byli kształceni przez powołania zakonne, diakonów i osoby świeckie. Niektóre obowiązki liturgiczne, katechetyczne czy ewangelizacyjne będą musiały zostać przekazane świeckim. Wobec braku wystarczającej liczby powołań duchowych, świeccy obawiają się o przyszłość Kościoła.

3. MISJA KOŚCIOŁA

Misja Kościoła jest zakorzeniona w osobie i odkupieńczym działaniu Jezusa Chrystusa, dlatego duchowni i świeccy nie tworzą ani nie zmieniają misji, ale realizują ją w odpowiedzi na zmieniające się warunki czasu i życia. Pan, który dał misję Kościołowi, daje też siłę do jej wypełnienia.

W misji Kościoła uczestniczymy najwłaściwiej poprzez rozeznanie i odpowiedź na nasze powołanie: kapłaństwo, życie konsekrowane, małżeństwo lub życie w pojedynkę, poświęcając swoje życie Kościołowi i społeczeństwu. Inni członkowie wspólnoty przyczyniają się do rozeznania i zachęty do odpowiedzi na swoje powołanie. W dość abstrakcyjny sposób mówi się o misji Kościoła, a także zaskakująco dużo samozadowolenia i osobistego poczucia winy z powodu niewystarczającego zaangażowania w życie Kościoła, w działalność charytatywną, duszpasterską i wspólnotową. Pożądane jest, aby kierownictwo Kościoła częściej informowało wiernych o swojej wizji duszpasterskiej i sposobie jej realizacji. Nie jest łatwo zaangażować się w aktywną działalność Kościoła, gdyż wymaga ona wsparcia i towarzyszenia.

Samolubstwo (troska o siebie jest ważniejsza!), cechy osobiste (zamknięcie w sobie), nieśmiałość do włączenia się w dzieło Kościoła, niska samoocena, ustalone grono działaczy parafialnych, wypalenie, brak inicjatywy, to przeszkody w byciu aktywnym w Kościele. Wielkim zagrożeniem dla misji jest samozadowolenie, stagnacja, zamknięcie się w sobie i ślepota na znaki czasu. Misja modlitwy pozostaje nieco zaniedbana.

Wszyscy parafianie winni czuć się odpowiedzialni i zobowiązani do utrzymania swojej parafii, swoich kapłanów, dbać o właściwą troskę i wykorzystanie majątku wspólnoty oraz mieć świadomość własnej odpowiedzialności za wkład w utrzymanie misji Kościoła.

A. Głoszenie Słowa Bożego i liturgia

Jednym z najważniejszych zadań Kościoła jest głoszenie Słowa Bożego. Głosząc Słowo, Kościół przedstawia je jako prawdę, a nie jako opinię. Najczęstszym błędem głosiciela Ewangelii jest roszczenie sobie monopolu na prawdę i publikowanie prefabrykowanych bitów dźwiękowych. Ludzi trzeba prowadzić ku prawdzie z cierpliwością i wyjaśnieniem, jak to uczynił Pan Jezus z uczniami w Emaus (por. Łk 24, 13-35).

Homilia księdza musi być zorientowana na rzeczywistą sytuację, bo wiele spraw z życia Kościoła jest niezrozumiałych dla dzisiejszych ludzi. Głosiciele Słowa mówią jasno i prosto, w sposób życiowy i nieskomplikowany. Ludzie chcą żywego słowa, które ich angażuje i interesuje. Nieodpowiednie nagłośnienie kościoła lub nieprzygotowani czytelnicy uniemożliwiają Bogu mówienie do ludzi.

Lud Boży ma prawo do wysłuchania przygotowanych homilii dostosowanych do słuchaczy. Duchowni nie powinni mówić do wiernych “jak do gorszycieli”, moralizować czy “załatwiać porachunków”, gdyż groźby podczas Liturgii Słowa utrudniają wiernym radosne sprawowanie Liturgii Ofiary. Przeszkodą są też długie kazania i suche postulaty.

Gdy homilia “przemawia” do mówiącego, trafia do serc słuchaczy. Ważne jest, abyśmy pozwolili Duchowi Świętemu działać przez homilię bez żadnych uprzedzeń.

Zauważono, że sakramenty są bardzo ważnym elementem drogi wiary, czymś co jest “ukryte” przed światem, ale dane wiernym. Sakramenty przyjmuje się jako pomoc w życiu chrześcijańskim, a nie jako cel, bo celem jest głębsza relacja z Chrystusem i Jego ludem, Kościołem.

Czasami zadowala się minimalnym spełnieniem kryteriów formalnych wymaganych do przyjęcia sakramentów, nie tworząc żywej relacji z Bogiem. Istnieje potrzeba podniesienia świadomości Rodziców Chrztu i Opiekunów Bierzmowania.

Kościół musi dążyć do tego, aby uczestnictwo w liturgii przynosiło duchowe owoce. Choć powtarzający się rok liturgiczny ma charakter wychowawczy, należy uważać, by sama liturgia nie stała się rutyną. Przed tym niebezpieczeństwem chroni głębsza znajomość akcji liturgicznej. Rutyna jest zwalczana przez pamiętanie, że w centrum liturgii jest Jezus Chrystus, przez którego ożywają boskie tajemnice!

Wymaga to katechezy liturgicznej, wyjaśniającej znaczenie obrzędów, znaków i symboli liturgicznych. Celebracja liturgiczna jest wzmocniona przez wcześniejszą znajomość czytań z Liturgii Słowa. Do świadomego uczestnictwa w liturgii przyczyniają się także krótkie wprowadzenia, komentarze, ulotki mszalne, ekspozytury… Osoby rzadziej uczęszczające do kościoła nie znają postaw liturgicznych, a w niektórych przypadkach otrzymują uwagi od stałych bywalców kościoła.

Duchowni proszeni są o omówienie z wiernymi sposobów zaangażowania świeckich w sprawowanie liturgii: czytanie Pisma Świętego, służenie, śpiew wspólnotowy, organizowanie różnych nabożeństw itp. W kościołach brakuje wspólnotowego śpiewu, a szkoda, że liturgia i środowisko, w którym jest sprawowana – przestrzeń kościoła, muzyka, pieśni – są tolerowane w sposób pospieszny, bezładny… Liturgia powinna być prosta, ale nie uboga i bez sztucznego przepychu. Czasami wydaje się, że Kościół jest rozdarty między uroczystym obiadem przy świątecznym stole a oferowanymi “fast foodami”. Liturgia nie może być celebrowana w sposób lekceważący, zbyt domowy czy pretensjonalny. Jedni chcą innowacji w liturgii, inni zachowania tradycji i przywrócenia starych obrzędów; jedni chcą powagi i przepychu, inni prostoty.

Pełnię, radość i bezpieczeństwo liturgii podnosi zaangażowanie całej rodziny. Radość z tego, że umiemy świętować ze wspólnotą jest radością, natomiast chęć bycia słuchaczem, a nie uczestnikiem jest przeszkodą. Wspólnota gromadzi się również wokół ołtarza, gdzie członkowie wzajemnie się wspierają i umacniają. Wiara chrześcijańska jest nie tylko przeżywana, ale i celebrowana, ponieważ zawsze istnieje jej powód – Bóg, Jezus Chrystus, który jest obecny i działa w Kościele. Sprawowanie Eucharystii jest centrum i źródłem naszego chrześcijańskiego życia – “Silnikiem do Komunii”.

B. Ewangelizacja i komunikacja

Kościół musi uznać, że komunikacja jest formą ewangelizacji. Musi wykorzystywać najnowsze środki komunikacji do rozpowszechniania swojego przesłania.

Wspólnota chrześcijańska niestrudzenie poszukuje nowych sposobów duszpasterstwa i wychodzenia na zewnątrz. Za szczególnie wpływowe sposoby duszpasterstwa uznano pielgrzymki, jednodniowe wycieczki, obozy, weekendy rodzinne i młodzieżowe, rekolekcje, spotkania, projekcje filmów chrześcijańskich i dyskusje. Istniała potrzeba duchowego towarzyszenia i wsparcia dla tych członków, którzy podejmują aktywną ewangelizację.

C. Ekumenizm

Współcześnie istnieje wiele zagrożeń dla chrześcijaństwa i nie dotyczą one zazwyczaj poszczególnych denominacji, ale chrześcijaństwa jako całości, dlatego dążenie do jedności chrześcijan ma ogromne znaczenie. Chrześcijanin musi najpierw odnaleźć w sobie zarówno jedność, jak i Kościół. Mniej “ja”, więcej “my”.

Ekumenizmowi nadaje się często tylko formalny akcent; nie ma zrozumienia, jak należy go realizować, więc ogranicza się do “szacunku dla drugiego człowieka”.

Wojna na Ukrainie pokazała, że konfrontacje polityczne mogą łatwo przyćmić chrześcijańską komunię i utrudnić komunikację. Kwestia jedności chrześcijan musi być podejmowana poprzez modlitwę i uczciwą analizę wydarzeń historycznych i politycznych. “Chrystus nie chciał indywidualistów”.

4. BRAKI I OCZEKIWANIA

A. Konieczność nawrócenia

Konieczność osobistego nawrócenia była wielokrotnie odkrywana na nowo podczas podróży synodalnej. Aby podróżować razem, musimy nawrócić się sami – kultywować pokorę, być bardziej wyrozumiali, mniej zapatrzeni w siebie, być bardziej wyrozumiali i rozważni wobec siebie. Wspólna podróż to chodzenie z Jezusem i uczenie się życia dla dobra naszych towarzyszy. Jest to umiejętność, której wciąż brakuje w naszych społecznościach.

Aby nie stracić z oczu podstaw, potrzebujemy nawrócenia, czyli puszczenia starego i przyjęcia nowej rzeczywistości. To nie jest łatwe. Potrzeba wewnętrznej kultury, aby zrozumieć inny punkt widzenia i przedstawić nasze argumenty bez obrażania danej osoby i w formie dla niej zrozumiałej. Chodzi o przezwyciężenie pędu do przewodzenia, a nie do demonstrowania swojej wyższości czy prawości. Nawrócenie rozumiane jest jako zmiana postawy i gotowość do słuchania, a nie oceniania. Skrucha i otwartość sprzyjają pokorze i usuwają lęk przed mówieniem o wadach i grzechach Kościoła. Równolegle trzeba modlić się za Kościół, o ewangelizację, a także wspierać działalność Kościoła naszymi ofiarami. Motywem wszystkiego jest modlitwa, bez której najlepsze programy duszpasterskie zawodzą.

B. Młodzi ludzie w Kościele

Choć wśród członków naszych wspólnot jest wiele młodych twarzy, nie wszystkie parafie stwarzają młodym ludziom warunki do właściwego wyrażania się w Kościele. Czasami zaangażowanym parom i rodzicom katechizowanych dzieci przeszkadzają administracyjne wymogi przygotowania do sakramentów – listy obecności itp. Postrzegają Kościół raczej jako wymagającą instytucję niż jako wspólnotę, dla której ważne są relacje. Młodym ludziom trudno jest się identyfikować z Kościołem. Niektórzy młodzi ludzie nie identyfikują się jako praktykujący katolicy, ale czują się częścią wspólnoty, podczas gdy inni uczęszczają do kościoła przy uroczystych okazjach, ale nie czują się współuczestnikami Kościoła. Brak zrozumienia obrzędów liturgicznych prowadzi do znudzenia. Wskazane jest poszukiwanie metod, które zachęcą młodych ludzi do odkrywania piękna liturgii, duchowej głębi sakramentów, zaproszą do zagłębienia się w tajemnice wiary.

Starszym ludziom trudno jest zrozumieć innowacje w Kościele, bo chcą stabilności, natomiast młodzi są skłonni do eksperymentowania i poszukiwania nowych środków ewangelizacji. Kościół ma być bardziej aktywny, bardziej integracyjny, więcej spotkań na tematy interesujące młodych ludzi, więcej pielgrzymek. Wokół żywej i zdrowej małej grupy młodych ludzi zaczynają kłębić się inni – ich przyjaciele i znajomi, zapraszając innych do siebie. Kościół powinien więc poświęcić wykwalifikowanych i wykształconych ludzi do duszpasterstwa młodzieży, ponieważ zauważalne jest, że ministranci czy członkowie chórów młodzieżowych nie otrzymują opieki duszpasterskiej i ostatecznie odchodzą z Kościoła. Młodzi ludzie marzą o Kościele, który nie ocenia i nie potępia, ale porusza problemy w sposób, który nie zniechęca do Kościoła.

Przykład rodziców i całej rodziny jest niezwykle ważny dla dzieci i młodzieży. Rodzice terroryzują przykładem chrześcijańskiego życia, ale niech unikają przymusowego prowadzenia dzieci i młodzieży, bo to powoduje odwrotną reakcję. Wspólnota parafialna mogłaby zaproponować rodzicom metody chrześcijańskiego wychowania i poradnictwa dla ich dzieci.

Dzieci, które uczestniczyły w spotkaniach synodalnych, mówiąc o tym, co chciałyby robić w Kościele, najczęściej wymieniały różne zajęcia, zabawy i wycieczki po Mszy św. Dzieci lubią zajęcia, nudzą je długie kazania i modlitwy, lubią, gdy się do nich mówi i okazuje im się uwagę.

Do kwestii “uspołeczniania” dzieci w każdej wspólnocie należy podejść twórczo, w odpowiedni sposób, tak aby dzieci nie były zniechęcane, a jednocześnie były wprowadzane w wiarę, miały specjalne zajęcia, ale nie były “pomijane” w całej wspólnocie. Nabożeństwa z udziałem dzieci należy odprawiać z dostosowaną do nich liturgią, ponieważ wiara i Kościół powinny być świętem dla dzieci.

Często Kościołowi brakuje radosnego świętowania, “radości Ewangelii”, a jest zbyt skupiony na sobie i własnych potrzebach. Często mówi się o śmierci, a także o pójściu do nieba, natomiast my chcielibyśmy rozmawiać o życiu, jego sensie i pozytywnych aspektach tego życia. Bardziej radosna postawa może zachęcić młodych ludzi do większego zaangażowania w życie wspólnot parafialnych.

C. Wpływ na duszpasterstwo

Większość braci i sióstr w wierze jednogłośnie zgadza się, że rodzina ma do odegrania szczególną rolę we wzroście wiary. Uczestnictwo w liturgii z członkami rodziny jest szczególnym świętem. “Chodzenie na Mszę św. jest czasem wcale nie radosne, z troskami, ale po Mszy św. wszystko się zmienia. To smutne, jeśli nie wszyscy domownicy przychodzą na Mszę Świętą, że nie ma z kim podzielić się tym, co się przeżyło w kościele. Ale nawet jeśli członkowie rodziny są oddaleni od wiary, to uczestnictwo w liturgii, odprawianie Mszy św. umacnia i pomaga kochać i akceptować ich.”

Przyznaje się, że zaniedbaliśmy włączenie całej rodziny do wspólnoty. Wezwanie Kościoła do życia w czystości przed ślubem, podobnie jak życie seksualne małżonków, nie jest właściwie wyjaśniane, dlatego często wydaje się zupełnie niezrozumiałe i nierealne. Gdy pojawiają się problemy z intymnością, małżonkowie nie mogą się już rozwieść – tu bardzo ważna byłaby pomoc ośrodków rodzinnych. Część wiernych nie podziela stanowiska Kościoła w sprawie antykoncepcji. Trzeba przyznać, że Kościół nie wypełni swojej misji mówiąc frazesami. Powinna ona coraz częściej wchodzić w dyskusję w celu znalezienia rozwiązań, np. co zrobić w przypadku niespodziewanej ciąży lub jak pomóc niepłodnym parom.

Mamy trudności z przyjęciem nowych przybyszów. Chciałbym, aby w przygotowanie dzieci do sakramentów zaangażowana była cała rodzina, bo to rodzice są przede wszystkim odpowiedzialni za wychowanie swoich dzieci. W niektórych parafiach rodziny często czują się marginalizowane, ponieważ nie mają wsparcia ze strony księdza. Przecież musimy się cieszyć z każdego człowieka, z samego człowieka!

D. Otwartość i przejrzystość

W związku z postępującym procesem sekularyzacji Kościół powinien zwrócić jeszcze większą uwagę na duszpasterstwo ludzi. Musi okazać jak najwięcej uwagi tym katolikom, którzy z różnych powodów nie mogą otrzymać Ducha Świętego. Powinien też poświęcić jak najwięcej uwagi katolikom przyjmującym Komunię św. Kiedy myślimy o Bożej akceptacji wszystkich, bolesne jest to, że nasz Kościół często wydaje się być zbyt sztywny i zbyt warunkowy. “Moglibyśmy zmniejszyć sztywność i rozwinąć pozytywne nastawienie do ludzi, którzy myślą ‘inaczej’, pokazując, że ci, którzy myślą inaczej, są mile widziani”. Ci, którzy ponownie zawarli związek małżeński i żyją bez sakramentu małżeństwa, odczuwają szczególne oddzielenie od Kościoła. W ich wypowiedziach pojawia się kwestia przyjmowania Eucharystii. Niemożność przyjęcia Eucharystii. Nie oznaczają one, że nie są już członkami wspólnoty. Duchowni i cała wspólnota chrześcijańska są wezwani do przyjęcia tych osób z wrażliwością, w świetle miłosiernej miłości Boga.

Chcielibyśmy widzieć więcej światła i radości w Kościele katolickim – wiernych i kapłanów umiejących się cieszyć, przyjmujących wszystkich ludzi, których serca są zgodne z sercem Dobrego Pasterza. Wszyscy bowiem potrzebują modlitwy wstawienniczej o łaskę nawrócenia, o uzdrowienie z nałogów, lęków, nieufności i tego wszystkiego, co oddziela nas od Boga i bliźniego. “Marzymy o Kościele, do którego więcej ludzi chce przyjść i nie boi się; marzymy o Kościele, w którym odczuwa się gościnność domu Ojca, w którym każdy jest zaproszony i mile widziany”.

Przejrzystość w Kościele obejmuje wiele obszarów, ale uczestnicy Synod Way skupili się bardziej na przejrzystości w wykorzystaniu darowizn i odpowiedzialności. Informacja o wykorzystaniu pieniędzy w Kościele prowadzi do lepszej współpracy, zachęca ludzi w parafii do bardziej odpowiedzialnego dawania pieniędzy na Kościół oraz do finansowego wkładu w większe projekty. Finanse parafialne muszą być zarządzane w sposób przejrzysty poprzez Parafialną Radę Ekonomiczną. Odpowiedzialny decydent powinien zasięgnąć opinii organów doradczych przewidzianych prawem.

E. Autorytet Kościoła

Społeczeństwo konsumpcyjne akceptuje Kościół jako jedną z instytucji świadczących usługi w zakresie pomocy społecznej, obrzędowej czy religijnej. Niektórzy katolicy postrzegają siebie raczej jako konsumentów niż członków wspólnoty kościelnej. Często zdarza się, że wierzący konsumenci “przywiązują się” do popularnego księdza lub budynku kościoła, który ładnie wygląda na zdjęciach. Jest to droga ucieczki od osobistego spotkania z Chrystusem poprzez autentycznie przeżywaną wiarę.

Skandale w Kościele dotyczące wykorzystywania nieletnich są bardzo bolesne i prowadzą do nieufności wobec duchownych i samego Kościoła. Obłudne i niemoralne życie niektórych księży, łamanie celibatu, potajemne wychowywanie “nielegalnych” dzieci, szkodzą jej autorytetowi. Ukrywanie tych przestępstw i grzechów jest o wiele bardziej szkodliwe dla Kościoła niż ich ujawnianie. Pedofilia i tym podobne zjawiska powinny być niemożliwe w środowisku kościelnym.

Uczestnicy Drogi Synodalnej nie są obojętni wobec Kościoła i wzywają go do pójścia drogą odnowy. Ważne jest, aby w Kościele rozpoznać pandering i filisterstwo, nie mówić prawdy i nie zamiatać śmieci pod dywan, ukrywając niewygodne sprawy i unikając tematów tabu. Katecheci i nauczyciele religii, którzy muszą odpowiadać na gorące pytania i “wchłaniać” niezadowolenie i krytykę, bardzo cierpią z powodu skandali w Kościele.

Pan Jezus Chrystus jest ostatecznym autorytetem i wszystko musi być budowane na Nim jako fundamencie. Jeśli przywódcy Kościoła będą prowadzić drogą prawdy do Chrystusa, ich autorytet zostanie wzmocniony. Kościół nie powinien dążyć do wywyższenia swojego autorytetu przez uleganie duchowi świata lub przez obawę przed krytyką. Kościół traci swój autorytet w pogoni za krótkotrwałą popularnością. Musi wyjść ze swojej strefy komfortu, wyjść do ludzi, żyć w prawdzie i mówić otwarcie w miłości na wszystkie tematy.

“Niezależnie od tego, co mówią media i politycy, ja i wielu ludzi z mojego otoczenia podziwiamy Kościół, gdy broni życia od poczęcia do naturalnej śmierci, gdy staje w obronie naturalnych praw człowieka, w obronie rodziny, gdy nie zamierza przepisać ani zmienić ani jednej linijki Pisma Świętego, ani odrzucić żadnego niewygodnego przykazania.”

“W podejściu Kościoła jest wielki brak jasności: z jednej strony grzech jest identyfikowany jako wyraźne zło, które należy przezwyciężyć; z drugiej strony grzechy duchownych są wyświechtane i zakryte. Prawda i nauka Kościoła są poświęcane w imię zachowania autorytetu Kościoła.”

F. Hospitality

W ostatnich czasach w Kościele często podkreśla się gościnność. Musimy zachęcać do uczestnictwa w Eucharystii poprzez tworzenie ciepłego, przyjaznego środowiska, które szanuje różnorodność i przyjmuje tych, którzy są daleko od życia Kościoła. Zwrócenie uwagi na osobę jest jednym z pierwszych i najważniejszych warunków nawiązania relacji komunikacji i współpracy.

Nowi lub powracający członkowie potrzebują prowadzenia i towarzyszenia, nie tylko w sensie przyjaźni, ale także pomocy w poznawaniu Chrystusa, nauki Kościoła i celebracji liturgicznej. Często trudno jest przyjąć nowe osoby do istniejących w parafii grup.

Gościnności Kościoła sprzyjałyby kościoły otwarte przez dłuższy czas na modlitwę, adorację Najświętszego Sakramentu i możliwość spotkania z kapłanem na duchowej rozmowie. Sztuka kościelna może być również dobrze wykorzystana do ewangelizacji. Warto rozważyć możliwość ożywienia wspólnotowej agape po Mszy Świętej, która istniała w pierwszych wiekach: rozmowy podczas agape dodałyby sił na cały tydzień i obudziłyby tęsknotę za liturgią.

Wnioski

Droga Synodalna zaprosiła parafie i wspólnoty do ponownego odkrycia synodalnej natury Kościoła, do zobaczenia, że Kościół nie jest zjawiskiem indywidualnym, ale wspólnotowym. Dzięki niej wspólnoty kościelne i poszczególni członkowie mogli zobaczyć siebie w świetle Ewangelii. Ziemia sprzyja rozwojowi wiary, ale zbyt często nie znajdujemy czasu i chęci, aby sadzić i pielęgnować sadzonki wiary.

“Spotkania synodalne były ćwiczeniami ze słuchania. Takie słuchanie powinno stać się stałym procesem w życiu Kościoła. To powinien być proces ciągły”.

“Każde spotkanie dało nam coś nowego, a to jest owoc Ducha Świętego”.

“Jest świadomość, że za życie wspólnoty zakonnej odpowiada każdy z osobna, a nie ktoś z zewnątrz”.

Należy rozważyć zarówno działanie złego ducha, jak i skutki sekularyzacji oraz wynikające z niej utrudnienia dla współtowarzyszy drogi Kościoła. Ważne jest, aby móc dzielić się doświadczeniami wiary, pytaniami i spostrzeżeniami z konkretnymi członkami i liderami wspólnoty. “Podróż synodalna rozwinęła skrzydła”. Gdzieniegdzie uczestnicy śmiało wypowiadali się na temat wytykania innym, wytykania ich braków, ale o sobie samych mówili bardzo pozytywnie, prawie nie zdając sobie sprawy z konieczności osobistego codziennego nawrócenia. Widać było, że wspólnoty są podzielone, a niektórzy wierzący są zbyt pewni siebie i przekonani, że mają właściwe zrozumienie prawdziwego znaczenia chrześcijaństwa.

Niepokojące jest to, że w obliczu różnych wyzwań istnieje proporcjonalna niechęć do angażowania się i rozwiązywania trudności. Budująca jest umiejętność identyfikacji problemów, a także obawa przed osłabieniem misji Kościoła. Zauważono, że naszą główną trudnością jest brak relacji z Chrystusem, który jest postrzegany jako rozwiązanie wszystkich wyzwań wspólnoty. Zauważono, że stagnacja uniemożliwia współczucie, życzliwość i że ta Droga Synodalna jest tylko początkiem bardzo długiej drogi ku wzajemnej bliskości. Trzeba słuchać wzajemnie swoich spostrzeżeń, przyjmować sprawiedliwą krytykę i iść razem, nie tracąc z oczu Jezusa Chrystusa.

Podsumowując Drogę Synodalną na Litwie, widzimy następujące zadania dla duszpasterskiego działania Kościoła:

– Wspieranie relacji między duchowieństwem a całym ludem Bożym. Odkryć środki i sposoby edukacji zarówno duchownych, jak i świeckich, aby mogła mieć miejsce otwarta, szczera i pełna szacunku komunikacja, bez obawy przed kwestionowaniem lub obrażaniem. Uzdrowienie ran spowodowanych niegrzeczną, nieczułą komunikacją. W Kościele nie może być miejsca na szkodliwą prawość. Komunikacja między duchownymi i świeckimi nie może ograniczać się do Mszy Świętej, homilii, udzielania sakramentów czy innych posług w Kościele.

– Bądź otwartą i odpowiedzialną społecznością. Zrozumienie, że Kościół to nie budynek czy księża, ale wędrujący lud Boży – wspólnota. Rozbudzenie we wspólnotach poczucia współodpowiedzialności: podział obowiązków, podział pracy, odnowienie parafialnych rad duszpasterskich. Budowanie zaufania poprzez zwiększenie przejrzystości: jak zarządzane są finanse wspólnoty, jakie i w jaki sposób podejmowane są decyzje we wspólnocie. Nie bać się poznawać i wdrażać nowych metod zarządzania, zarządzania zasobami ludzkimi, zarządzania kryzysowego i finansowego (zarówno dla osób duchownych, jak i świeckich). Aby nie tylko wprowadzić nowych członków (dzieci lub dorosłych) do wspólnoty, ale także ich przyjąć. Dbanie o dotychczasowych aktywnych członków – zapobieganie wypaleniu zawodowemu, podział obowiązków, wzajemna pomoc.

– Wzrastać i rozwijać się w Kościele. Odpowiedzieć na potrzebę i pragnienie wiernych i tych, którzy są wyobcowani, aby zrozumieć, co i dlaczego dzieje się w liturgii, co jest zapisane w Piśmie Świętym, czego naucza Kościół. Wychowanie, wzrost, podobnie jak wspólna wędrówka, jest procesem ciągłym; nie wolno bać się przypominania prostych rzeczy, ale należy dobierać odpowiednie formy, język i metody katechezy dla każdej grupy ludzi. Wychowywać nie tylko poprzez monolog (nauczanie prawd), ale także poprzez dialog (słuchanie, odpowiadanie na pytania).

– Nie po to, by wykluczać ludzi. Unikać sprawiedliwości, która zniechęca Kościół, do miłości bliźniego nie tylko jako “współtowarzysza”, ale także jako “pozostawionego na uboczu”. Pomoc wspólnotom, poprzez dostosowane programy i propozycje duszpasterskie, w znalezieniu relacji z tymi, którzy czują się zranieni lub odrzuceni przez Kościół, oraz w przyjęciu tych osób z prawdą i miłością. “Mów do ludzi, a nie o ludziach”.

– Nie zatrzymuj się w połowie drogi i kontynuuj proces rozeznawania. Podróż synodalna nie jest eksperymentem, musimy nadal uczyć się metody rozeznania wspólnotowego i stosować ją w życiu i pracy parafii, organizacji i instytucji diecezjalnych. Wspierać, ułatwiać i pomagać wspólnotom w kontynuowaniu spotkań.

14 lipca 2022 r.

PODSUMOWANIE SPOZNAWANIA DROGI SYNODYCZNEJ NA LITWIE

wprowadzanie

Droga Synodyczna zainicjowana przez papieża Franciszka stała się okazją do spotkań i rozmów, w których uczestniczyli zarówno aktywni członkowie parafii, jak i osoby z przedmieść, instytutów życia konsekrowanego i organizacji katolickich. Przebieg ścieżki synodalnej został nieco zakłócony przez ograniczenia wprowadzone w związku z pandemią i wojną na Ukrainie, ale to nie przeszkodziło jej iść do przodu.

Spotkania drogi synodalnej odbywały się najczęściej w salach parafialnych, ale starano się je organizować także w przestrzeniach „neutralnych” – w domach kultury, szkołach, domach wspólnoty itp. Próbowano zapraszać na spotkania przedstawicieli grup zawodowych, takich jak lekarze, dziennikarze, artyści, policjanci, teologowie itp. Episkopat Litwy poświęcił także dwa dni na dyskusję o Drodze Synodalnej, która pomogła zidentyfikować pewne trendy i zachęcić do odnowienia priorytetów działalności duszpasterskiej. Celem dyskusji synodalnych była nie tylko wymiana doświadczeń i spostrzeżeń, ale przede wszystkim otwarcie serca na tchnienie Ducha Świętego.

1. Boże wezwanie do relacji

„ Synod otworzył szkodę braku prawdziwego związku i braku inwestycji w to jak skalpel. Ta intuicja synodalna trafnie opisuje starą prawdę, którą niejeden z jej uczestników zdał sobie sprawę z podróży synodalnej na Litwę – wiara jest tym, czym jest nasza relacja z Bogiem. Myśląc o różnych szczegółach naszego życia kościelnego, często zapominamy o głównym warunku – o konieczności ciągłego pielęgnowania naszej komunii , naszego związku z Panem Jezusem Chrystusem. To On – Bóg – moc Ducha Świętego tworzy wspólnotę wierzących oraz umożliwia i czyni owocną każdą drogę synodalną.

Ważne jest, aby ponownie przemyśleć modele duszpasterskie, zadając sobie główne pytanie: jak pomóc stworzyć osobistą relację z Chrystusem? Istnieje obawa, że ​​często pierwszeństwo ma praca, studia, zajęcia, dbanie o przyszłość, ale brakuje chrystocentryzmu. Wiara jest bardziej zwyczajowa, kulturowa. Chrystus jest często przyćmiony uczuciami, emocjami, nie rozumiemy znaków i nie rozpoznajemy kierownictwa Chrystusa. Częściej zwracają się bezpośrednio do Boga. 

2. Kościół jako wspólnota

Wspólnota (Communio ) wyraża się poprzez różne grupy modlitewne i zgromadzenia wierzących, dążących do wspólnego celu w jednym Duchu. Ważne jest włączenie bliskich w życie Kościoła, opiekowanie się osobami samotnymi, opuszczonymi, chorymi i niesamodzielnymi. Celem jest znalezienie nowych, charyzmatycznych, utalentowanych, proaktywnych osób do różnych sfer działalności kościelnej.

Rozczarowuje brak wspólnoty w Kościele. W drodze wiary podróżujemy bardziej osobiście niż wspólnotowo, mijając „tych leżących na uboczu”. Brakuje wspólnoty, a podczas sprawowania sakramentów, zwłaszcza chrztu i małżeństwa, stają się one w większości sakramentami prywatnymi, oferowanymi poza Mszą św. i poza własną parafią. W ten sposób osoby przyjmujące te sakramenty pozostają wyłączone ze wspólnoty wiary. Każdy członek społeczności powinien się zastanawiać, co zrobiłem, żeby być inny, lepszy.

Społeczność jest niszczona przez szeroko rozpowszechniony egoizm w społecznościach. Dla większości ludzi w centrum życia duchowego znajduje się Bóg, ale po szerszej dyskusji staje się jasne, że my, nasze ego , a nie Chrystus, częściej znajdujemy się w centrum. Niepokojące jest uświadomienie sobie, że potrafimy identyfikować problemy i trudności, ale nie czujemy chęci zmiany oblicza parafii. Unikamy stawiania czoła problemom, więc je omijamy, bo mamy w sobie dużo indywidualizmu, egoizmu i samouczucia. Z niepokojem obserwujemy niechęć do angażowania się i brania odpowiedzialności, ale dominuje skłonność do obwiniania innych. Przecież łatwiej jest dyskutować o tym, co powinni robić inni, niż dyskutować o własnym wkładzie w życie wspólnotowe. Musimy porzucić nasz egoizm, aby słuchać innych i brać odpowiedzialność za parafię, nie pozostawiając wszystkiego duchowieństwu. 

Każdy parafianin mógł nie tylko zaproponować różne działania, aby parafia była żywa, interesująca i atrakcyjna, ale także przyczynić się do funkcjonowania i utrzymania Kościoła. Mniej krytykuj i okazuj bardziej współczującą miłość! 

Świeccy mają wysokie oczekiwania wobec Kościoła. Oczekują bezstronności, zachęty, przywództwa moralnego, aktywnej obecności po stronie dobra, działania, także na szczeblu dyplomatycznym, wsparcia psychologicznego, bycia „szpitalem polowym”. Kościół, za którym tęsknimy, jest mniej formalny, jest żywy, otwarty dla wszystkich, gdzie każda osoba jest ważna bez uprzedzeń, bez statusu; jest to wspólnota, która modli się i wspiera swoich członków.

A. Podróż synodyczna

Synod stworzył wszystkim warunki do wyrażenia swojej opinii, bycia wysłuchanym. Uświadomiono sobie, że wyrażana z szacunkiem myśl i pełne szacunku słuchanie innych uczestników Synodu otwiera nowe możliwości wzrostu Kościoła. Przypomina się metaforę dziedzińca pogan, która często opisuje misję i funkcjonowanie Kościoła we współczesnym świecie. Ustalono, że w komunikowaniu się z publicznością należy zachować otwartość, nie próbując przyciągać i zmieniać drugiej osoby, ale aby przyciągnąć w tej rozmowie prawdziwą Prawdę – Jezusa Chrystusa.

B. Sprawowanie kapłaństwa

Kapłaństwo jest darem dla Kościoła. Miła jest posługa kapłanów oddanych swemu powołaniu i żyjących wiarą. Ważne jest, aby zewnętrze pasowało do wnętrza i aby nie było hipokryzji. Wojna na Ukrainie ujawniła potrzebę zbliżenia księdza do wiernych, dla których duchowny staje się wyjątkowym znakiem bliskości Boga. Dla kapłana ważne jest pogłębianie osobistej relacji z Chrystusem. Wierni oczekują od kapłana ojcostwa duchowego. Miło jest spotkać oczekującego księdza, zwłaszcza w audytorium. Aby ożywić wspólnoty parafialne, sam kapłan musi być pierwszym, który kroczy drogą odnowy i nawrócenia.

Widoczna jest luka w przygotowaniu księży – nieumiejętność pracy zespołowej zarówno ze świeckimi, jak iz księżmi. W seminarium ważne jest, aby nauczyć się wspierać inicjatywy, nauczyć się być pozytywnym liderem, który potrafi inspirować innych członków zespołu. Formacja kapłanów nie może kończyć się wraz z ukończeniem seminarium, ale musi być kontynuowana.

Ważne jest, aby zająć się problemem osamotnienia księży, bo dotyczy on całej wspólnoty.

Przed księżmi stawia się wysokie wymagania. Oczekuje się od nich słuchania, zrozumienia, nieosądzania i osobistego wsparcia duchowego. W kościołach, którym kierują, nie może być „ grup elitarnych, które wiedzą wszystko tak, jak być powinno ” . Wierzący nie zawsze rozpoznają w kapłanach twarz i serce Dobrego Pasterza. Pożądana jest relacja z księdzem poprzez nieformalną komunikację w ramach działań wspólnotowych lub osobistych rozmów.

C. Świeccy w Kościele

Często ochrzczeni nie uważają się za prawdziwych członków Kościoła, czują się słabi i niezdolni do funkcjonowania bez duchownych. Gdzieś ze zdziwieniem dokonano odkrycia – wszyscy jesteśmy Kościołem! Nawet ci, którzy są dalecy od wiary!

Aktywnych parafian jest niewielu, więc wszyscy musimy zacząć od siebie. Miejmy odwagę proponować pomysły i działania, aby przyciągnąć nowych członków . Ważne jest, aby wydostać się z „bańki” i przejść do granic. 

Widoczna jest przepaść między księżmi a świeckimi, brak zrozumienia osobliwości życia drugiego i życia codziennego oraz trosk. Istnieje potrzeba ciągłej formacji i edukacji świeckich, która obejmuje nie tylko poszczególne osoby, ale także całą wspólnotę. Z powodu braku katechezy skierowanej do dorosłych, życie wiary może przerodzić się w niejasny ezoteryzm. Często żyjemy programem minimum , chociaż człowiek tęskni i pragnie świadomego praktykowania wiary.

Bardzo ważne jest, aby księża słuchali inicjatyw parafian, aby promować pracę zespołową i zbliżać różne osoby do wspólnego celu. Trzeba przyznać, że niektórzy świeccy nie chcą aktywnie angażować się w działalność parafialną, ale nadal pozostają „konsumentami”. Przeprowadzając ankiety w parafiach, można by lepiej rozpoznać potrzeby i oczekiwania parafian.

W niektórych parafiach i organizacjach kwitnie monopol księdza. Nikt nic nie wie i nic nie mówi się o tym, co naprawdę ma znaczenie. W innych zauważa się, że świeccy nie chcą pomagać proboszczowi i największa odpowiedzialność i obowiązek dbania o wszystko spada na niego samego. Gdzie indziej współpraca z radami duszpasterskimi jest dobra i uczy się pracy zespołowej. Cechy współpracy kapłaństwa służebnego i powszechnego to odpowiedzialność, wzajemna komplementarność, otwartość i bliskość. W końcu wszyscy pracujemy dla tego samego królestwa Bożego!

D. Parafia

Parafia jest ważną szkołą wiary, modlitwy i miłości sąsiedzkiej. Dzięki parafii wierni doświadczają uczestnictwa w życiu Kościoła powszechnego. Wiele parafii ma wierzących, ale nie ma wspólnoty. Grupy działające w parafiach funkcjonują indywidualnie i zamknięte, więc nie ma między sobą jedności i trudno jest osiągnąć dobro wspólne parafii. W parafii bardzo brakuje zajęć dla młodzieży.

Rady duszpasterskie i gospodarcze powinny działać skutecznie w parafiach – jako głos doradczy, ale jednocześnie zaangażowany we wspólną misję. Szczególne miejsce w parafii zajmują nauczyciele zakonni i katecheci, którzy powinni być żywymi świadkami wiary, dającymi przykład życia chrześcijańskiego. Należy zachęcać do dojrzałego zaangażowania mężczyzn i kobiet w aktywne działania parafii.

Skuteczna edukacja środowiskowa wymaga odpowiednich obiektów (ogrzewanych zimą), z których mogą korzystać wszystkie wspólnoty lub grupy działające w parafii. Ważne jest rozwijanie samoświadomości charytatywnej w parafiach i dbanie o ludzi nie tylko poprzez udzielanie wsparcia materialnego, ale przede wszystkim okazywanie im uwagi jako osoby – słuchanie ich i słuchanie. Mogłaby się do tego przyczynić posługa przewozu osób samotnych i odizolowanych na Mszę św. Może zostać ogłoszony w sieciach społecznościowych.

Podczas wyjazdu synodalnego parafianie mogli opowiedzieć więcej o tym, czym żyją, czym żyje wspólnota, jaka jest ich rola w Kościele. W parafiach rozwinęło się poczucie jedności i chęć współpracy. Dla niektórych był to pierwszy raz, kiedy dzielili się swoją wiarą, swoją relacją z Bogiem, mogli wyrazić ból, który nosili w sercu przez wiele lat lub przeciwnie, wdzięczność i radość. Ważne jest, aby w przyszłości można było dyskutować o sprawach istotnych dla Kościoła i wspólnoty, włączając w proces synodalny nie tylko parafian, ale także tych z dala od Kościoła. Synodalność musi trwać!

Zaleca się kształcenie towarzyszy duchowych z wykorzystaniem powołania mnichów, diakonów i świeckich. Część obowiązków liturgicznych, katechetycznych lub ewangelizacyjnych będzie musiała zostać przekazana świeckim. Wobec braku wystarczającej liczby powołań duchowych świeccy przeżywają niepokój o przyszłość Kościoła.

3. MISJA KOŚCIOŁA

Misja Kościoła wywodzi się z osoby Jezusa Chrystusa i Jego zbawczego działania, więc duchowni i świeccy nie tworzą ani nie zmieniają misji, ale realizują ją z uwzględnieniem zmieniających się warunków czasu i życia. Pan, który dał Kościołowi misję, daje też siłę do realizacji tej misji.

Uczestniczymy najwłaściwiej w misji Kościoła, rozpoznając i odpowiadając na nasze powołanie: kapłaństwo, życie konsekrowane, małżeństwo lub życie samotnie, poświęcając swoje życie Kościołowi i społeczeństwu. Inni członkowie wspólnoty przyczyniają się do uznania powołania i zachęcają do odpowiedzi. Mówi się dość abstrakcyjnie o misji Kościoła, niespodziewanej ilości samobiczowania i poczucia winy osobistej z powodu zbyt małego zaangażowania w życie Kościoła, działalność charytatywną, duszpasterską, wspólnotową. Pożądane jest, aby przywódcy kościoła częściej informowali wierzących o ich wizji duszpasterskiej, mówili im, w jaki sposób jest ona realizowana. Zaangażowanie się w aktywne działania Kościoła nie jest łatwe, ponieważ wymaga wsparcia i towarzyszenia.

Aktywność w misji Kościoła utrudnia egoizm (własna troska jest ważniejsza!), cechy osobowe (zamknięty umysł), niechęć do udziału w działalności Kościoła, niska samoocena, ugruntowany krąg sami działacze parafialni, wypalenie, brak inicjatywy. Wielkim zagrożeniem dla misji jest samozadowolenie, stagnacja, introwersja i ślepota na znaki czasu. Nieco zapomniana jest misja modlitwy.

Wszyscy parafianie muszą czuć odpowiedzialność i obowiązek utrzymania swojej parafii, księży, dbać o należyte utrzymanie i użytkowanie mienia wspólnoty; także realizować swój obowiązek przyczyniania się do utrzymania misji Kościoła.

A. Głoszenie Słowa Bożego i liturgia

Jednym z najważniejszych obowiązków Kościoła jest głoszenie słowa Bożego. Głosząc Słowo, Kościół przedstawia je jako prawdę, a nie jako opinię. Najczęstszym błędem, jaki popełnia ewangelista, jest roszczenie sobie monopolu na prawdę i publikowanie gotowych, rozsądnych odpowiedzi. Trzeba cierpliwie prowadzić ludzi do prawdy i wyjaśniać, jak to uczynił Pan Jezus z uczniami z Emaus (por. Łk 24,13-35). 

Homilia kapłana musi być skoncentrowana na rzeczywistej sytuacji, ponieważ ludzie dzisiaj nie rozumieją wielu rzeczy w życiu Kościoła. Głosiciele słowa mówią tylko jasno i prosto, jak żyjący i nieskomplikowany. Ludzie chcą żywego słowa, które chwyta i angażuje. Niewłaściwe nagłośnienie w kościele lub nieprzygotowani czytelnicy uniemożliwiają Bogu przemawianie do ludzi.

Lud Boży ma prawo słuchać przygotowanych homilii dostosowanych do konkretnego odbiorcy. Duchowni nie powinni przemawiać do wiernych „ tak jakby byli mniej inteligentni ”, moralizować lub „ rozliczać ”, gdyż po groźbach podczas Liturgii Słowa trudno jest wiernym radośnie sprawować Liturgię Ofiary. Przeszkodą są również długie kazania i sucha postawa. 

Kiedy homilia „przemawia” do mówcy, trafia do serc słuchaczy. Ważne jest, abyśmy pozwolili Duchowi Świętemu działać podczas homilii bez żadnych z góry przyjętych wyobrażeń.

Zwrócono uwagę, że sakramenty są bardzo ważną częścią drogi wiary, która jest jakby „ukryta” przed światem, ale przekazywana wierzącym. Sakramenty przyjmowane są jako pomoc w życiu chrześcijańskim, a nie jako cel, ponieważ celem jest głębsza relacja z Chrystusem i Jego ludem, Kościołem.

Czasami zadowala nas spełnienie w minimalnym stopniu formalnych kryteriów wymaganych do przyjęcia sakramentów, bez tworzenia żywej relacji z Bogiem. Istnieje potrzeba podniesienia świadomości Rodziców Chrzestnych i Opiekunów Bierzmowania.

Kościół musi dążyć do udziału w liturgii, aby przynosić owoce duchowe. Chociaż cykliczny rok liturgiczny ma charakter edukacyjny, należy uważać, aby rutyna nie stała się samą liturgią. Głębsza znajomość czynności liturgicznych chroni przed tym niebezpieczeństwem. Pamiętając, że w centrum liturgii jest Jezus Chrystus, dzięki któremu urzeczywistniają się boskie tajemnice!

Wymaga to katechezy liturgicznej, która wyjaśnia znaczenie obrzędów, znaków i symboli liturgicznych. Celebrację liturgiczną wzmacnia uprzednia znajomość czytań Liturgii Słowa. Krótkie wstępy, komentarze, ulotki mszalne, ekrany również przyczyniają się do świadomego uczestnictwa w liturgii… Osoby rzadziej odwiedzane nie znają postaw liturgicznych, więc czasami otrzymują komentarze od stałych bywalców kościoła.

Wyrażono oczekiwanie, że duchowieństwo omówi z wiernymi sposoby włączenia świeckich w sprawowanie liturgii: św. Czytanie pism świętych, nabożeństwa, śpiewy wspólnotowe, organizowanie różnych nabożeństw, itp. Kościoły tęsknią za śpiewaniem wspólnotowym i szkoda znosić pospieszną, niechlujną liturgię i jej środowisko celebracji – przestrzeń kościelną, muzykę, hymny… Liturgia musi bądź prosty, ale nie biedny i bez sztucznego przepychu. Czasami można odnieść wrażenie, że Kościół jest rozproszony w liturgii między uroczystym obiadem przy świątecznym stole a ofertą „fast foodu”. Liturgia nie może być sprawowana w sposób lekceważący, nadmiernie domowy lub wulgarny. Jedni chcą innowacji w liturgii, inni chcą zachować tradycje i przywrócić dawne obrzędy; jedni chcą powagi i splendoru, inni prostoty.

Pełni, radości i bezpieczeństwu liturgii sprzyja zaangażowanie całej rodziny. Umiejętność świętowania ze wspólnotą sprawia radość, a przeszkadza chęć bycia słuchaczem, a nie uczestnikiem. Wspólnota gromadzi się również wokół ołtarza, którego członkowie wspierają się i umacniają. Wiara chrześcijańska jest nie tylko przeżywana, ale i celebrowana, bo zawsze jest ku niej powód – Bóg obecny i działający w Kościele w sposób zbawczy – Jezus Chrystus. Celebracja Eucharystii jest centrum i źródłem naszego życia chrześcijańskiego – „ silnikiem komunii ”.

B. Ewangelizacja i komunikacja

Kościół musi uznać, że komunikacja jest formą ewangelizacji. Aby rozpowszechniać swoje przesłanie, musi korzystać z najnowszych środków komunikacji.

Wspólnota chrześcijańska niestrudzenie poszukuje nowych sposobów duszpasterstwa i dotarcia do ludzi. Za szczególnie skuteczne sposoby pracy duszpasterskiej uznano wycieczki pielgrzymkowe, jednodniowe, obozy, weekendy rodzinne i młodzieżowe, rekolekcje, spotkania, pokazy filmów chrześcijańskich i dyskusje. Zaistniała potrzeba duchowego towarzyszenia i wspierania tych członków, którzy podejmują aktywną ewangelizację.

C. Ekumenizm

W dzisiejszym chrześcijaństwie istnieje wiele niebezpieczeństw i to w większości nie dla poszczególnych wyznań, ale dla chrześcijaństwa jako całości, dlatego dążenie do jedności chrześcijan jest niezwykle ważne. Dla chrześcijanina zarówno jedność, jak i Kościół muszą najpierw znaleźć się w sobie. Mniej „ja”, więcej „my”. 

Ekumenizmowi poświęca się zwykle tylko formalną uwagę; nie rozumie się, jak powinno się to odbywać, więc ogranicza się do „ wzajemnego szacunku ”.

Wojna na Ukrainie pokazała, że ​​antagonizmy polityczne łatwo przesłaniają wspólnotę chrześcijańską i utrudniają komunikację. Kwestia jedności chrześcijan musi zostać podjęta poprzez modlitwę i uczciwą analizę wydarzeń historycznych i politycznych. „ Chrystus nie chciał izolowanych indywidualistów ”.

4. WADY I OCZEKIWANIA

A. Konieczność nawrócenia

Podczas podróży synodalnej więcej niż jeden raz odkryto potrzebę osobistego nawrócenia. Aby móc podróżować razem, musimy się nawrócić – rozwinąć pokorę, być bardziej wyrozumiałym, mniej zarozumiałym, bardziej troskliwym i taktownym wobec siebie nawzajem. Wspólne podróżowanie oznacza chodzenie pod przewodnictwem Jezusa i uczenie się życia dla innych podróżników. Tej zdolności wciąż brakuje w naszych społecznościach.

Aby nie stracić z oczu tego, co istotne, potrzebne jest nawrócenie, to znaczy porzucenie starej i zaakceptowanie nowej rzeczywistości. To nie jest łatwe. Potrzebujemy kultury wewnętrznej, aby zrozumieć odmienne zdanie i przedstawić swoje argumenty bez obrażania osoby i w taki sposób, aby ona zrozumiała. Trzeba przezwyciężyć pragnienie przewodzenia, a nie demonstrować swojej wyższości czy własnej sprawiedliwości. Nawrócenie jest rozumiane jako zmiana postawy i patrzenie na drugiego z gotowością słuchania, a nie osądzania. Pokuta i otwartość rozwijają pokorę i usuwają lęk przed mówieniem o winach i grzechach Kościoła. Jednocześnie musimy modlić się za Kościół, o ewangelizację i wspierać działalność Kościoła naszą darowizną. Wszystkim towarzyszy modlitwa, bez której zawodzą najlepsze programy duszpasterskie.

B. Młodzież w Kościele

Chociaż wśród członków naszych wspólnot jest wiele młodych twarzy, nie wszystkie parafie zapewniają młodym ludziom warunki do właściwego wyrażania siebie w Kościele. Niekiedy zaangażowanym rodzicom i rodzicom katechizowanych dzieci przeszkadzają administracyjne wymogi przygotowania do sakramentów – rejestracja obecności na zajęciach itp. Dla nich Kościół jawi się jako instytucja wymagająca, a nie jako wspólnota, dla której ważna jest relacja. Młodym trudno utożsamiać się z Kościołem. Niektórzy młodzi ludzie nie identyfikują się jako praktykujący katolicy, ale czują się częścią społeczności, podczas gdy inni uczestniczą w Kościele przy okazji świątecznych, ale nie czują się towarzyszami podróży w Kościele. Brak zrozumienia obrzędów liturgicznych jest nudny. Wskazane jest poszukiwanie takich metod, które zachęcą młodych do odkrywania piękna liturgii, duchowej głębi sakramentów i zapraszają do zgłębiania tajemnic wiary.

Dla osób starszych innowacje w Kościele są trudne do zrozumienia, ponieważ chcą stabilności, podczas gdy młodzi mają skłonność do eksperymentowania i poszukiwania nowych sposobów ewangelizacji. Od Kościoła oczekuje się bardziej aktywnych, angażujących zajęć, spotkań na tematy ważne dla młodzieży, pielgrzymek. Wokół żywej i zdrowej małej grupy młodych ludzi zaczynają się gromadzić inni – przyjaciele i znajomi, zapraszając innych. Dlatego Kościół powinien mianować duszpasterzami młodzieżowymi osoby wykwalifikowane i wykształcone, ponieważ zauważa się, że duszpasterze czy uczestnicy chórów młodzieżowych nie otrzymują wsparcia duszpasterskiego i ostatecznie opuszczają Kościół. Młodzi ludzie marzą o Kościele, który nie byłby osądzający ani potępiający, ale który rozwiązywałby problemy w sposób, który nie zniechęcałby Kościoła.

Przykład rodziców i całej rodziny jest niezwykle ważny dla dzieci i młodzieży. Rodzice powinni dawać przykład życia chrześcijańskiego, ale unikać zmuszania dzieci i młodzieży do małżeństwa, ponieważ powoduje to odwrotną reakcję. Wspólnota parafialna mogłaby zaproponować rodzicom chrześcijańskie wychowanie dzieci i przekazywanie doświadczeń oraz wsparcie.

Dzieci, które uczestniczyły w spotkaniach synodalnych, opowiadając o tym, czego chciałyby w Kościele, zwykle wspominają o różnych aktywnych zajęciach, grach, wędrówkach po Mszy św. Dzieci lubią aktywne zajęcia, nudzą je długie kazania i nabożeństwa, chętnie się z nimi rozmawia, gdy poświęca się im uwagę.

Kwestia „komunizacji” dzieci w każdej społeczności musi być rozwiązana twórczo, należy dobrać odpowiednie formy, aby dzieci nie były odpychane, ale jednocześnie wprowadzane w wiarę, miały specjalne zajęcia, ale nie były „wyrywane” z całą społeczność. Nabożeństwa z udziałem dzieci należy odprawiać z dostosowaną do nich liturgią, ponieważ wiara i Kościół muszą być celebracją dla dzieci.

Często Kościołowi brakuje radosnej celebracji, „Radości Ewangelii”, jest zbyt skupiony na sobie i na własnych potrzebach. Często mówi się o śmierci i wniebowstąpieniu, ale chce się więcej dyskutować o życiu, jego znaczeniu i szukać pozytywnych aspektów tego życia. Szczęśliwsza postawa być może stałaby się zachętą dla młodych ludzi do większego zaangażowania się w życie wspólnot parafialnych.

C. Wpływaj na opiekę duszpasterską

Większość braci i zgromadzeń w wierze jednomyślnie zgadza się, że rodzina odgrywa szczególną rolę we wzroście wiary. Niezwykle dużym świętem jest udział w liturgii z członkami rodziny. Idąc na Mszę , czasami nie ma wcale radości, zmartwienia przytłaczają, ale po Mszy wszystko się zmienia. To smutne, jeśli nie wszyscy w domu chodzą na mszę, bo nie ma z kim podzielić się tym, z czym przeżyliście w kościele. Jednak nawet jeśli członkowie rodziny są dalecy od wiary, uczestnictwo w liturgii i celebracji umacnia i pomaga kochać ich i akceptować. 

Uznaje się, że zaniedbaliśmy włączenie całej rodziny do społeczności. Wezwanie Kościoła do życia w czystości przedmałżeńskiej, podobnie jak życie seksualne małżonków, nie jest właściwie wyjaśnione, dlatego zwykle wydaje się zupełnie niezrozumiałe i nierealne. Jeśli pojawią się problemy z powodu intymności, małżonkowie nie mogą się już rozwieść – tutaj pomoc ośrodków rodzinnych byłaby bardzo ważna. Niektórzy wierzący nie popierają stanowiska Kościoła w sprawie antykoncepcji. Trzeba przyznać, że Kościół nie wypełni swojej misji, przemawiając szablonami. Powinno być coraz więcej dyskusji, aby znaleźć rozwiązania, np. co zrobić w przypadku nieoczekiwanej ciąży lub jak pomóc niepłodnym parom.

Trudno nam zaakceptować nowo przybyłych. Chcielibyśmy, aby w przygotowanie dzieci do sakramentów zaangażowana była cała rodzina, ponieważ rodzice są przede wszystkim odpowiedzialni za wychowanie swoich dzieci. W niektórych parafiach rodziny często czują się marginalizowane, ponieważ nie otrzymują wsparcia księdza. W końcu musimy cieszyć się każdą osobą, cieszyć się jego osobą!

D. Otwartość i przejrzystość

Ponieważ proces sekularyzacji nie zwalnia, Kościół powinien zwracać jeszcze większą uwagę na duszpasterstwo ludzi. Musi poświęcić jak najwięcej uwagi tym katolikom, którzy z różnych powodów nie mogą przyjąć św. Komunie. Myśląc o tym, że Bóg akceptuje wszystkich, boli, że nasz Kościół często wydaje się zbyt surowy i nakłada zbyt wiele warunków. ” Moglibyśmy zmniejszyć rygoryzm i wyrobić pozytywne nastawienie do ludzi myślących “inaczej”, pokazując, że ci, którzy myślą inaczej, są mile widziani.Osoby, które zawarły małżeństwo po raz drugi i żyją bez sakramentu małżeństwa, odczuwają szczególną separację od Kościoła. W ich przemówieniach podnoszona jest kwestia przyjmowania Eucharystii. Niemożność przyjęcia św. Komunie nie oznaczają, że nie są już członkami wspólnoty. Duchowni i cała wspólnota chrześcijańska są zaproszeni do przyjęcia tych osób z wyczuciem, z uwzględnieniem miłości Boga Miłosiernego. 

Chcielibyśmy widzieć więcej światła i radości w Kościele katolickim – wierzących, którzy uczą się radować, oraz kapłanów, którzy przyjmują wszystkich ludzi, których serca są zgodne z sercem Dobrego Pasterza. Każdy przecież potrzebuje modlitwy wstawienniczej, prosząc o łaskę nawrócenia, uzdrowienie z nałogów, lęków, nieufności i wszystkiego, co nas oddziela od Boga i bliźniego. „ Marzymy o Kościele, do którego więcej ludzi chciałoby przychodzić i nie bać się go; marzymy, aby gościnność domu Ojca dała się odczuć w Kościele, gdzie wszyscy byliby zapraszani i przyjmowani. 

Przejrzystość w Kościele obejmuje wiele obszarów, ale uczestnicy ścieżki synodalnej skupili się bardziej na przejrzystości w korzystaniu z darowizn i odpowiedzialności. Informacja o wykorzystaniu pieniędzy w Kościele prowadzi do lepszej współpracy, zachęca parafian do bardziej odpowiedzialnego dawania na rzecz Kościoła, do finansowego wkładu w większe projekty. W parafiach finanse muszą być zarządzane przejrzyście, z pomocą parafialnej Rady Ekonomicznej. Odpowiedzialny decydent powinien zasięgać opinii organów doradczych przewidzianych prawem.

E. Władza kościelna

Społeczeństwo konsumpcyjne akceptuje Kościół jako jedną z instytucji świadczących usługi opiekuńcze, rytualne czy religijne. Niektórzy katolicy uważają się za konsumentów, a nie członków wspólnoty kościelnej. Zdarza się, że wierzący, którzy go używają, „przywiązują się” do popularnego księdza lub pięknie wyglądającej na zdjęciach budowli kościelnej. W ten sposób zostaje przekroczone osobiste spotkanie z Chrystusem, dzięki autentycznie przeżywanej wierze.

Skandale w Kościele dotyczące molestowania nieletnich są bardzo bolesne – prowadzi to do nieufności duchowieństwa i samego Kościoła. Jego autorytet jest niszczony przez obłudne i niemoralne życie niektórych księży, nieprzestrzeganie celibatu i potajemne wychowywanie „nielegalnych” dzieci. Ukrywanie tych zbrodni i grzechów wyrządza Kościołowi znacznie więcej szkody niż ich demaskowanie. Pedofilia i podobne rzeczy powinny być niemożliwe w środowisku kościelnym.

Uczestnicy drogi synodalnej nie są obojętni wobec Kościoła i zapraszają go na drogę odnowy. W kościele ważne jest rozpoznawanie pochlebstw i pochlebstw, niemówienie prawdy i nie zamiatanie śmieci „pod dywan” poprzez ukrywanie niewygodnych pytań i unikanie tematów tabu. Z powodu skandali w Kościele bardzo cierpią katecheci i nauczyciele religijni, którzy muszą odpowiadać na gorące pytania, „wchłonąć” niezadowolenie i krytykę.

Największym autorytetem jest Pan Jezus Chrystus i wszystko musi być zbudowane na Nim jako fundamencie. Jeśli przywódcy Kościoła poprowadzą drogę prawdy do Chrystusa, wzmocni się także ich autorytet. Kościół nie powinien dążyć do umocnienia swojego autorytetu przez ugłaskiwanie ducha świata lub lęk przed krytyką. W pogoni za krótkotrwałą popularnością Kościół traci autorytet. Musi wyjść ze swojej strefy komfortu, iść do ludzi, żyć w prawdzie i mówić otwarcie i z miłością o wszystkich sprawach.

” Bez względu na to, co mówią media i politycy, ja i wiele osób wokół mnie podziwiam Kościół, kiedy broni życia od poczęcia do naturalnej śmierci, kiedy staje w obronie naturalnych praw człowieka, rodziny, kiedy nie zamierza przepisać i zmienić jeden wiersz Pisma Świętego, aby odrzucić jakiś niewygodny porządek. 

W podejściu Kościoła panuje wielki brak jasności: z jednej strony grzech utożsamiany jest z wyraźnym złem, które należy pokonać; z drugiej strony, grzechy duchownego są wyciszane, zacierane. W imię zachowania autorytetu Kościoła poświęca się Prawdę i nauczanie Kościoła. 

F. Gościnność

W ostatnich czasach Kościół często kładł nacisk na gościnność. Musimy zachęcać do uczestnictwa w Eucharystii, tworząc ciepłe, przyjazne środowisko, które szanuje różnorodność, akceptując tych, którzy są daleko od życia Kościoła. Dbałość o osobę jest jednym z pierwszych i najważniejszych warunków nawiązywania relacji komunikacyjnych i kooperacyjnych.

Nowi lub powracający członkowie wspólnoty potrzebują przewodnictwa i wsparcia, czyli nie tylko przyjacielskiej relacji, ale także pomocy w poznaniu Chrystusa, nauki Kościoła i celebracji liturgicznej. Często trudno jest przyjąć nowych ludzi do istniejących grup w parafii.

Gościnność kościoła podkreślałyby dłużej otwarte kościoły, do których można by wejść na modlitwę, odbywałaby się adoracja Najświętszego Sakramentu, a także byłaby możliwość spotkania się z księdzem na duchową rozmowę. Sztuka kościelna może być również odpowiednio wykorzystana do ewangelizacji. Warto by pomyśleć o możliwości odrodzenia wspólnotowej agape, która istniała w pierwszych wiekach po mszy: rozmowy podczas agape dodałyby sił na cały tydzień i rozbudziły tęsknotę za liturgią.

Wnioski

Droga synodyczna zachęcała parafie i wspólnoty do ponownego odkrycia synodalnej natury Kościoła, do uświadomienia sobie, że Kościół nie jest zjawiskiem indywidualnym, ale wspólnotowym. Dało to możliwość wspólnotom kościelnym i oddanym członkom spojrzenia na siebie w świetle Ewangelii. Środowisko do rozwoju wiary jest sprzyjające, ale bardzo często nie znajdujemy czasu i chęci na sadzenie i hodowanie tych kiełków wiary.

Spotkania synodalne były ćwiczeniami słuchania . Takie słuchanie powinno stać się stałym procesem w życiu Kościoła. Powinna trwać nieprzerwanie. 

Każde spotkanie dało nam coś nowego, a to są owoce Ducha Świętego. 

Uświadomiono sobie, że za istnienie wspólnoty religijnej odpowiada osobiście każdy, a nie ktoś z kraju . “

Należy ocenić zarówno działanie złego ducha, jak i wpływ sekularyzacji oraz wynikające z niej przeszkody dla współpodróżników na drodze Kościoła. Ważne jest, aby móc dzielić się doświadczeniami wiary, pytaniami i spostrzeżeniami z konkretnymi członkami społeczności i przywódcami. „ Wycieczce synodalnej wyrosły skrzydła. W niektórych miejscach uczestnicy mówili odważnie, ganiąc innych, wymieniając swoje niedociągnięcia, ale mówili o sobie bardzo pozytywnie, nie zdając sobie sprawy z konieczności osobistego codziennego nawrócenia. Zaobserwowano, że wspólnoty są podzielone, ponieważ niektórzy wierzący charakteryzują się nadmierną pewnością siebie i przekonaniem, że właściwie rozumieją prawdziwy sens chrześcijaństwa.

Niepokojące jest to, że w obliczu różnych wyzwań istnieje proporcjonalna niechęć do angażowania się i rozwiązywania trudności. Pocieszające jest widzieć umiejętność nazwania problemów, istnieje obawa przed osłabieniem misji Kościoła. Zauważono, że naszą główną trudnością jest brak łączności z Chrystusem, który ma rozwiązywać wszystkie wyzwania związane ze wspólnotą. Zauważono, że stagnacja uniemożliwia współczucie, życzliwość i że ta droga synodyczna jest dopiero początkiem bardzo długiej drogi ku wzajemnej bliskości. Konieczne jest wzajemne słuchanie uwag, przyjmowanie uczciwej krytyki i chodzenie razem, nie tracąc z oczu Jezusa Chrystusa.

Podsumowując Drogę Synodalną na Litwie, widzimy następujące zadania duszpasterskiej działalności Kościoła:

– Rozwijanie relacji między duchowieństwem a całym Ludem Bożym. Znaleźć środki, sposoby edukowania zarówno duchownych, jak i świeckich, aby pojawiła się otwarta, szczera, oparta na wzajemnym szacunku komunikacja, bez odczuwania lęku przed prośbą lub zranieniem. Aby uleczyć rany spowodowane niegrzeczną, nieczułą komunikacją. W Kościele nie ma miejsca na uwłaczającą sprawiedliwość. Komunikacja między duchowieństwem a świeckimi nie powinna ograniczać się do Mszy św., homilii, sprawowania sakramentów lub innych usług w Kościele.

– Być otwartą i odpowiedzialną społecznością. Zrozum, że Kościół nie jest budynkiem i nie kapłanami, ale podróżującym ludem Bożym – wspólnotą. Pielęgnuj poczucie współodpowiedzialności we wspólnotach: dziel się obowiązkami, pracuj, odnawiaj parafialne rady duszpasterskie. Wzmocnij zaufanie poprzez zwiększenie przejrzystości: w jaki sposób zarządza się finansami społeczności, jakie i jak podejmowane są decyzje w społeczności. Nie bój się (zarówno duchownych, jak i świeckich) uczyć się i wdrażać nowe metody zarządzania, zarządzania zasobami ludzkimi, kryzysowymi i finansowymi. Nie tylko po to, by przyprowadzać nowych członków (dzieci lub dorosłych) do społeczności, ale także by im towarzyszyć. Dbanie o dotychczasowych aktywnych członków – ochrona przed wypaleniem, dzielenie się obowiązkami, pomaganie sobie nawzajem.

– Wzrastać i rozwijać się w Kościele. Aby odpowiedzieć na potrzebę i pragnienie wierzących i tych, którzy są daleko, aby zrozumieć, co i dlaczego dzieje się w liturgii, co jest napisane w Piśmie Świętym, czego naucza Kościół. Edukacja, rozwój, podobnie jak wspólne podróżowanie, to proces ciągły; nie trzeba bać się przypominać o prostych rzeczach, należy dobierać odpowiednie formy katechezy, język, metody odpowiednio do grup osób. Kształcić nie tylko poprzez monolog (nauczanie prawd), ale także poprzez dialog (słuchanie, odpowiadanie na pytania).

– Nie odpychaj ludzi. Aby uniknąć odrażającej sprawiedliwości Kościoła, kochać nie tylko „współwędrowca”, ale także „pozostawionego na uboczu” jako bliźniego. Poprzez dostosowane programy duszpasterskie, propozycje pomocy wspólnotom w znalezieniu kontaktu z tymi, którzy czują się zranieni lub odrzuceni przez Kościół, oraz przyjęcia tych ludzi z prawdą i miłością. Rozmawiaj z ludźmi, nie o ludziach . 

– Nie zatrzymuj się w połowie drogi i kontynuuj proces rozeznawania. Droga synodyczna nie jest eksperymentem, konieczne jest poznanie metody wglądu wspólnotowego i zastosowanie jej w życiu i działalności parafii, organizacji, instytucji diecezjalnych. Wspieraj, twórz warunki, pomagaj społecznościom w kontynuacji spotkań.

w 2022 14 lipca

Podsumowania z polskich diecezji, parafii, uczestników Synodu

Diecezja Łowicka

Diecezja Łowicka

Sprawozdanie z przebiegu Synodu o synodalności w Diecezji Łowickiej
Spotkania i panele dyskusyjne zorganizowane w na terenie Diecezji Łowickiej dotyczące Synodu o synodalności skupiły się wokół kilku tematów. Całość dyskusji oparła się głównie na ocenie sytuacji, w której znajduje się obecnie Kościół, ukazaniu pozytywnych i negatywnych cech Kościoła, a także wyciągnięcie wniosków. Zaproponowano pewne drogi, którymi według podejmujących dyskusję, Kościół powinien iść.

Czytaj więcej »

Dokąd podążasz moja parafio? Refleksja po spotkaniach synodalnych

O synodzie pierwszy raz usłyszałem w październiku ubiegłego roku i już wtedy, nie do końca świadomy o co w nim jeszcze chodzi, wziąłem udział w spotkaniach synodalnych organizowanych w ramach spotkań liderów grup ruchu Mężczyźni św. Józefa. Niedługo potem, zostałem poproszony o organizację takich spotkań przez ks. Proboszcza własnej parafii. Organizacja spotkań wymusiła głębsze poznanie tematu i odkrycie tego, jak bardzo rozpoczęty synod jest potrzebny Kościołowi.

Czytaj więcej »

Synodalne konsultacje – doświadczenie nieoczekiwane

Kiedy po raz pierwszy usłyszałem, że papież Franciszek zamierza przeprowadzić w całym Kościele szerokie konsultacje przed synodem, który ma odbyć się w 2023 roku, miałem ambiwalentne uczucia. Z jednej strony radość, że papież dojrzał taką potrzebę, a jak wynikało z opublikowanych dokumentów, domaga się przeprowadzenia takich konsultacji wszędzie i to bardzo szeroko, zapraszając potencjalnie każdego. Z drugiej strony nieufność, że organizujące spotkania duchowieństwo zrobi wszystko, aby nic dobrego z tego nie wyszło. Te obawy mam zresztą nadal i czas pokaże, czy są nieuzasadnione. Nie o tym jednak chciałem pisać. Zaskakująco dla mnie samego coś innego wydarzyło się we mnie w trakcie samego procesu.

Czytaj więcej »