Pierwsza Kongregacja Generalna

2 października 2024

Prezentacja raportów 10 grup badawczych ustanowionych przez papieża Franciszka

Grupa 6

Korekta dokumentów regulujących relacje między biskupami, zakonnikami i grupami kościołów (SP 10) z synodalnej perspektywy misyjnej.

(tłumaczenie automatyczne DeepL)

1. Instrukcja/Rewizja Sprawozdania Tematycznego

Sprawozdanie podsumowujące prosiło o dogłębne zbadanie, w jaki sposób relacje między pasterzami, konsekrowanymi mężczyznami i kobietami, członkami ruchów kościelnych i nowych wspólnot mogą być lepiej wyrażone i połączone w służbie komunii i misji (por. RS 10f).

Życie konsekrowane jest darem, znakiem Boga w różnych środowiskach życia, zaczynem wzrostu bardziej sprawiedliwego i braterskiego społeczeństwa, proroctwem dzielenia się z maluczkimi i ubogimi, przykładem stylu synodalnego, który ma miejsce w Kościele lokalnym i może realizować swoją znaczącą obecność w powszechnej komunii różnych Kościołów lokalnych. W ten sam sposób różne zgromadzenia kościelne – stowarzyszenia świeckich, ruchy kościelne i nowe wspólnoty (AMENC) – są uprzywilejowanymi miejscami dojrzewania i praktykowania współodpowiedzialności kościelnej w życiu relacyjnym i zawodowym, w służbie charytatywnej i promocji ludzkiej, w zaangażowaniu kulturalnym oraz modelami komunii synodalnej i uczestnictwa w perspektywie misji.

Powołania do życia świeckiego, do posługi święceń i do życia konsekrowanego służą sobie nawzajem, dla wzrostu Ludu Bożego w historii i dla jego misji w świecie; biskup jest w służbie komunii, a jego zadanie można zrozumieć w przeplataniu się relacji z powierzoną mu częścią Ludu Bożego. Hierarchiczna komunia i synodalność są kluczami interpretacyjnymi relacji kościelnych: są one określane jako zaufanie i braterstwo (MR 9), wychodząc od wspólnej kondycji chrzcielnej w rozróżnieniu ról (zasady równości i różnorodności funkcjonalnej). Różnorodność form charyzmatycznych i ekspresji życia konsekrowanego i wspólnot AMENC jest zaproszeniem do uznania owocności współpracy w misji.

Istnieją różnice i niuanse w sposobie przeżywania relacji między biskupami a życiem konsekrowanym w różnych regionach i na różnych kontynentach. W Ameryce Łacińskiej współpraca między Konferencją Biskupów i Konferencją Zakonników jest skuteczna i regularna; w Afryce istnieją większe trudności w integracji, na poziomie lokalnym, regionalnym i kontynentalnym. W Azji relacja jest bardziej problematyczna, brakuje zarówno podejścia synodalnego, jak i uznania życia konsekrowanego jako daru, postrzeganego głównie w sposób funkcjonalistyczny, z ryzykiem nadużycia dynamiki.

Mając za zadanie zaproponowanie elementów do ponownego opracowania „kryteriów przewodnich dotyczących relacji między biskupami i zakonnikami w Kościele”, zaproponowanych w dokumencie Mutuae relationes z 1978 roku, rozważymy konteksty biblijne, które rzucają światło na relacje między biskupami i osobami konsekrowanymi; konteksty eklezjologiczne, w których relacje te są najbardziej widoczne, a zatem podstawowe zasady komunii kościelnej, synodalności i misji, które nimi kierują; praktyczne zastosowanie i implikacje darów charyzmatycznych i hierarchicznych oraz ich współistotność.

Wychodząc od biblijnego fundamentu, zostanie podjęta próba użycia stylu narracyjnego, odnosząc się lub syntetycznie przypominając niezbędne zasady eklezjologiczne i unikając powtarzania doktrynalnego studium już przeprowadzonego w MR. Będziemy starali się unikać „wertykalizacji” relacji (np. IVC -> biskup; AMENC -> biskup) i podkreślać wspólnotową relację między wszystkimi, z biskupem jako zasadą jedności całej powierzonej mu części Ludu Bożego. Szczególna uwaga zostanie poświęcona fazie rozeznawania nowych instytutów, nowych form życia konsekrowanego i agregacji świeckich, w odniesieniu do kryteriów eklezjalności i zasad rozeznawania charyzmatów (por. IE 18).

Również w celu zobrazowania sytuacji AMENC, należy wziąć pod uwagę różnorodność kontekstów kościelnych, w które są one wpisane. Zaproponowana zostanie krótka prezentacja różnorodnego świata stowarzyszeniowego w celu określenia jego sfery odniesienia (np. stowarzyszenia pozakościelne), określając, czy odnosi się do relacji ze wszystkimi AMENC (prawa diecezjalnego, prawa krajowego, prawa papieskiego), oferując niezbędne rozróżnienia dotyczące obszarów relacji z biskupem, pogłębiając szczególne obowiązki w odniesieniu do warunków prawnych członków sodalnych AMENC oraz ius moderandi w sferze Kościołów lokalnych i w odniesieniu do zgromadzeń kościelnych.

Zostaną określone miejsca i instrumenty promujące „spotkania i formy współpracy w duchu synodalnym między Konferencjami Episkopatu a Konferencjami Przełożonych i Wyższych Przełożonych IVC i SVA” (RdS 10h) oraz organiczne relacje między AMENC a życiem Kościołów lokalnych, począwszy od konfiguracji Rad i Soborów, w których spotykają się przedstawiciele AMENC (por. RdS 10i).

2. Metodologia

– Praca podzielona na podstawie ścieżek tematycznych na trzy podgrupy, w stylu synodalnym:

1. Relacje między biskupami a osobami konsekrowanymi
2. Relacje między Konferencjami Episkopatu a Konferencjami Wyższych Przełożonych 

III. Relacje między zgromadzeniami kościelnymi a Kościołami lokalnymi

– Interakcja między podgrupami, w stylu synodalnym

– Metoda synodalna zastosowana na I Zgromadzeniu w październiku 2023 r. dostosowana do pracy tej grupy.

– Poszukiwanie istniejących dobrych praktyk, miejsc i narzędzi do promowania relacji w stylu synodalnym

– Wysłuchanie biskupów i przedstawicieli życia konsekrowanego, w jego różnych formach (Związki Przełożonych i Przełożonych Generalnych [UISG i USG]; Instytuty Świeckie, Ordo virginum, Życie monastyczne) oraz delegatów AMENC.

– Wzmocnienie wkładu wynikającego z doświadczenia kompetentnych dykasterii, biskupów, przedstawicieli życia konsekrowanego w jego różnych formach oraz delegatów AMENC.

3. Plan pracy

Dokumenty Kościoła zostaną dogłębnie przestudiowane, aby wspólnie zastanowić się nad identyfikacją podstawowych zasad teologicznych i eklezjologicznych odnoszących się do relacji między biskupami i osobami konsekrowanymi oraz zgromadzeniami kościelnymi.

Zostanie poświęcone miejsce na wysłuchanie bieżących doświadczeń w celu zidentyfikowania praktycznych i konkretnych sposobów stosowania tych zasad. Zadbany zostanie styl komunikacji, aby był zrozumiały, precyzyjny i motywujący, jako wyraz komunii, synodalności i misji.

Poprzez spotkania i wymianę online, grupa zamierza zaoferować swój wkład do czerwca 2025 roku.