10 października 2024

Moduł 3: Instrumentum laboris / Część II: Drogi

Medytacja prowadzona

przez o. Timothy’ego Radcliffe’a, O.P.

(tłumaczenie automatyczne DeepL)

Dzisiaj zaczynamy myśleć o procesach, poprzez które Kościół się zmienia, o percorsi, które musimy podjąć. Poniższy dziwny tekst może pomóc nam zobaczyć, jak to się dzieje: „Jezus opuścił to miejsce i udał się do Tyru i Sydonu. Właśnie wtedy wyszła kobieta kananejska z tego regionu i zaczęła krzyczeć: „Zmiłuj się nade mną, Panie, Synu Dawida; moja córka jest dręczona przez demona”. Lecz On nic jej nie odpowiedział. Przyszli Jego uczniowie i ponaglali Go, mówiąc: „Odpraw ją, bo ciągle za nami krzyczy”. Odpowiedział: „Zostałem posłany tylko do zagubionych owiec z domu Izraela”. Lecz ona przyszła i uklękła przed Nim, mówiąc: „Panie, pomóż mi”. Odpowiedział: „To niesprawiedliwe brać pokarm dzieci i rzucać go psom”. Powiedziała: „Tak, Panie, ale nawet psy jedzą okruchy, które spadają ze stołu ich panów”. Wtedy Jezus jej odpowiedział: „Niewiasto, wielka jest twoja wiara! Niech ci się stanie, jak chcesz”. I natychmiast córka jej została uzdrowiona” (Mt 15, 21-28).

Na pierwszy rzut oka wygląda na to, że Jezus jest niegrzeczny, nazywając ją psem. Czyni wyjątek dla jej córki tylko ze względu na jej osobistą wiarę. „Przyszedłem tylko do zagubionych owiec Izraela… no dobrze, i do ciebie”.

Ale ten incydent ma miejsce pomiędzy nakarmieniem pięciu tysięcy, co symbolizuje misję do Żydów, a nakarmieniem czterech tysięcy, co wskazuje na misję do pogan. Jezus powiedział kobiecie, że chleba wystarczy tylko dla dzieci w domu, ale kilka wersetów później będzie więcej niż wystarczająco chleba dla wszystkich, siedem koszy pełnych resztek. Jest to moment głębokiej przemiany.

Jak to się stało? U podstaw leży milczenie Jezusa. „W ogóle jej nie odpowiedział”. To milczenie nie jest odrzuceniem. Jest to milczenie, o którym tak pięknie mówiła Madre Maria Grazia podczas rekolekcji. Powiedziała, że „u podstaw każdej modlitwy, każdej pracy dla Boga wibruje ciche Tchnienie Boga”. („Alla radice di ogni preghiera, di ogni »opera per Dio« vibra il silenzioso Soffio di Dio.[1]”).

W tej ciszy Nasz Pan słucha kobiety i słucha swojego Ojca. Kościół wchodzi głębiej w tajemnicę Bożej Miłości, stawiając sobie głębokie pytania, na które nie ma szybkich odpowiedzi. Na Soborze Jerozolimskim: w jaki sposób poganie mogą być przyjęci do Kościoła? Na Soborze Nicejskim: jak możemy potwierdzić, że Jezus był prawdziwie Bogiem i prawdziwie człowiekiem? W Chalcedonie: jak Bóg może być prawdziwie trzema i prawdziwie jednym?

Naszym zadaniem na Synodzie jest żyć z trudnymi pytaniami, a nie, jak uczniowie, pozbywać się ich. Jakie są nasze pytania? Kobieta przychodzi po swoją udręczoną córkę. Z pewnością musimy odpowiedzieć na wołanie matek i ojców z całego świata o młode córki i synów uwikłanych w wojnę i ubóstwo. Nie możemy zatykać uszu, jak wtedy uczniowie.

Istnieją również głębokie pytania, które leżą u podstaw tak wielu naszych dyskusji. Jak mężczyźni i kobiety, stworzeni na obraz i podobieństwo Boga, mogą być równi, a jednak różni? Nie możemy unikać tego pytania, tak jak uczniowie, zaprzeczając równości lub różnicy. I jak Kościół może być wspólnotą ochrzczonych, wszystkich równych, a jednocześnie Ciałem Chrystusa, z różnymi rolami i hierarchią? To są głębokie pytania.

Wchodzimy w tajemnicę Bożej Miłości, żyjąc tymi pytaniami, modląc się o nie, słuchając siebie nawzajem, rozważając je dzień i noc. Jak mówi psalm, „Bóg wylewa dary na swoich umiłowanych, gdy śpią” (127.2). Chyba że łóżko się zawali!

W tej historii przełom następuje dzięki dziwnej rozmowie: „To niesprawiedliwe brać pokarm dzieci i rzucać go psom”; »Tak Panie, ale nawet psy jedzą okruchy, które spadają ze stołu Mistrza«. Wygląda to obraźliwie. Jak Jezus mógł nazwać tę kobietę i jej córkę psami? Ale Mateusz zaczerpnął ten incydent z Ewangelii Marka, gdzie kobieta jest Syrofenicjanką. W Aszkelonie odkryto cmentarz dla 700 psów. Były to małe psy, które zmarły z przyczyn naturalnych[2]. Znaleziono również małe posągi psów. Wygląda na to, że psy były ich najlepszymi przyjaciółmi, cenionymi członkami gospodarstwa domowego. Jako dominikanin rozumiem to. Jesteśmy nazywani „psami Pana”, Domini canes!

Nasz Pan jest więc niezwykle kreatywny, docierając do jej idei domu, w którym psy mają ukochane miejsce. Dla Żydów psy były zwierzętami nieczystymi, którym nie wolno było wchodzić do domu. Znajdowały się za drzwiami, jak te, które lizały rany Łazarza. Jezus sięga do jej doświadczenia i języka. Przekracza ograniczenia kulturowe swojego ludu. „Niech się wam stanie, jak chcecie”. Katarzyna ze Sieny widzi w tym wielką obietnicę wolności. Pisze ona: „To tutaj bezgraniczna dobroć Boga objawia skarb, który dał naszym duszom, skarb naszej własnej wolnej woli”[3].

Wiele osób pragnie, aby Synod udzielił natychmiastowego „tak” lub „nie” w różnych kwestiach! Ale to nie jest sposób, w jaki Kościół wkracza w głęboką tajemnicę Bożej Miłości. Nie możemy uciekać od trudnych pytań, jak uczniowie, którzy mówią: Uciszcie ją! Przebywamy z tymi pytaniami w ciszy modlitwy i wzajemnego słuchania. Słuchamy, jak ktoś powiedział, nie po to, by odpowiadać, ale po to, by się uczyć. Otwieramy naszą wyobraźnię na nowe sposoby bycia domem Bożym, w którym jest miejsce dla wszystkich. W przeciwnym razie, jak mówimy w Anglii, będziemy tylko przestawiać krzesła na Titanicu. 

Pomimo wrogiego przyjęcia przez uczniów, kobieta zostaje. Nie poddaje się i nie odchodzi. Proszę, zostań, bez względu na frustracje związane z Kościołem. Pytaj dalej! Razem odkryjemy wolę Pana.

Przypisy

[1] Medytacja podczas laudacji, 1 października 2024 r.

[2] Rebekah Liu. „Pies pod stołem na mesjańskiej uczcie: Studium Marka 7. 24-30”, Andrew’s University Seminary Studies, tom 48, nr 2, 2010, s. 251-255.

[3] Le Lettere, 1.262, cytowane przez Paula Murraya OP, St Catherine of Siena: Mistyczka ognia, głosicielka wolności, Word on Fire Institute, Park Ridge, 2020, s. 30.