” Nie szukam już niczego w książkach,
chyba że w Ewangelii.
Ta książka mi wystarcza”

 Święta Teresa z Lisieux

Przygotowując się do sprawowania Eucharystii, pozwólmy sobie na małe “statio” na progu. Ponieważ słuchanie Słowa nigdy nie jest – dla nikogo – przesądzone. Aby było to możliwe, jesteśmy proszeni o stanięcie na progu. Jesteśmy proszeni o zebranie z rozproszenia myśli umysłu i uczuć serca, aby na nowo odkryć w nich otwarte pytanie, wręcz inwokację. Tylko w ten sposób możliwe będzie usłyszenie Słowa, dostarczenie Ciała i Krwi Jezusa, Syna. Słowa Jezusa, słowa całego Pisma Świętego są naszym “językiem ojczystym”. A jednak zawsze istnieje potrzeba odzyskania tego języka. Taką potrzebę sygnalizuje właśnie najwyższy gest Jezusa.

Przypowieść o dwóch synach, jedna z ostatnich przypowieści Jezusa (zapisał ją tylko Mateusz), ilustruje najwyższą, królewską pewność siebie, a jednocześnie łagodność, z jaką Jezus uzasadnia swoim cenzorom transcendentną władzę, która go ożywia.

“Jak myślicie?” (Mt 21,28): ten zniewalający atak porywa nas i wciąga. Pytanie jest kluczowe, wykorzystując cały odkrywczy wkład przypowieści o dwóch synach i ojcu, który wiąże swoją pasję do ukochanej winnicy z ich zgodą. “Jak myślisz?”: uczestnictwo w tym zgromadzeniu synodalnym, z jego napięciami i nadziejami oraz otwartością na to, co możliwe i niemożliwe, zobowiązuje nas do odpowiedzi na to pytanie. To dla winnicy Pana, która czeka na wkład każdego i wszystkich.

W dzisiejszej Ewangelii znajdujemy się w momencie objawienia bezprecedensowej, niepojętej nowości Boga w Jezusie, który wkracza po królewsku, pokornie i cicho, jako Autor uznany przez lud ubogich. Nawet orszak wychodzi z głębin zatracenia – “celnicy, prostytutki” (21,32), mówi Jezus. Niezgłębiony autorytet łagodności, która nawraca serce, nawet marginesu uważanego za “niesławny”. 

Ponownie winnica (Iz 5, 1-7) – symbol umiłowanego świata (J 3, 16), dla którego Stwórca zawsze pracuje (por. J 5, 17). Jego rozkosz, którą zasadziła Jego ręka (Ps 80:15).

“Synu, dziś idź i pracuj w mojej winnicy!” – mówi do nas Pan – “Idź na to pole, w które wlałem całą moją troskę, czułość, nadzieję, łzy, a także całe moje “oburzenie” na jego rujnującą, wręcz skandaliczną bezowocność” – a czymże innym może być droga synodalna? Czy tylko uznaniem, że “na darmo i daremnie” (Iz 49, 4)?

W przypowieści nadzieja pochodzi od syna, który mówi “nie”. Od syna, który tam i wtedy nie wchodzi do winnicy, nie ma na to ochoty – w kilku linijkach przeczuwamy cały splot poruszeń dusz bohaterów. Nie wiemy, jak długo trwa niechęć syna (ùsteron: “ale potem”) – przeczuwamy cały proces. I w tym “ale potem” widzimy również wszystkie złożone etapy procesu kościoła synodalnego. – poza fasadami “tak” i “nie”.

Zbuntowany syn ponownie rozważa – przechodząc intensywną pracę wewnętrzną. Przechwytuje ciche rozczarowanie ojca; dojrzewa w nim doświadczenie, które sprawia, że kwestionuje samego siebie, w pracy: “pokutuje” (metameletheis – bardzo rzadki czasownik w Nowym Testamencie). Jest to kwestia zmiany sposobu odczuwania, zmiany orientacji głębokich uczuć, żywotnych interesów, motywujących aspiracji. W istocie, bardziej niż zmianą myślenia, ta skrucha jest skruchą, pozwalając sobie na zaangażowanie się w ojcowską troskę o siebie – to znaczy pasję, która porusza ojca do uroczystego wysłania syna do winnicy. Wreszcie, łagodna i rozbrajająca dyskrecja miłości ojca porusza niechętnego syna i nawraca go. Oto autorytet łagodności! [Mateusz użyje tego samego czasownika – bardzo rzadkiego – tylko po to, by opowiedzieć o Judaszu, który żałuje swojego targowania się, swojej próżnej strategii, zabierając pieniądze z powrotem do kapłanów w świątyni (Mt 27,3). Co daje do myślenia].

Nie jesteśmy sami. Celnicy i prostytutki – mówi Jezus – “idą przed wami”. Bycie poprzedzonym jest pouczającym doświadczeniem, którego uczniowie zawsze będą musieli się uczyć, aby wejść w nowość Paschy. Po tym, jak to przewidział (Mt 26, 32), zmartwychwstały Jezus ponownie wzywa Dwunastu: “Pójdę przed wami do Galilei” (Mt 28, 7). Ale tutaj prekursorami Jego kroków są paradoksalnie celnicy i prostytutki, to oni otwierają drogę. Świadkowie łaski, która zawsze poprzedza wszystko. Mała Teresa, siedząca z wyzwoloną radością przy stole grzeszników, towarzyszy nam.

Jak na początku (Jk 2, 1-21): Rahab poprzedza narodzenie Jezusa w ciele (Mt 1, 5), tak i dzisiaj – na tym Powszechnym Zgromadzeniu Synodu – inni otwierają nam drogę. I musimy dostrzec oczekiwanie i moc objawienia tej obecności, która nas przynagla i otwiera nam drogę.

Życzliwość Ojca – nie bez sympatycznej ironii – zna te “podstępy”. Pismo Święte jest tego nieustannym objawieniem. Droga sprawiedliwości zawsze różni się od naszych dróg (Iz 55,8-9). Jej droga jest otwarta na poddanie się bezinteresownej miłości, na autorytet łagodności. Również droga synodalna wzywa do nawrócenia. Wzywa do dojrzewania nowej gotowości do służby w umiłowanej winnicy, w ślad za cichym Panem.

“Wy zaś, widząc”, mówi Jezus, “nawet się nie nawróciliście, aby Mu uwierzyć!”. Autorytet chrześcijański – nawet autorytet biskupów, ale jakikolwiek autorytet w Kościele – nie polega na cieszeniu się specjalnymi światłami, niezwykłymi wibracjami, cechami przywódczymi czy czymkolwiek innym. Polega on na ciągłym dostrajaniu się – dzięki Eucharystii – do autorytetu Jezusa i w Jego świetle do poznawania rzeczywistości, a w konsekwencji do uczciwego rozpoznawania, kiedy obraliśmy zły kierunek. To grzesznicy i celnicy, pozbawieni władzy religijnej i ostatni, rozpoznali – i uczą nas.

Będziemy musieli na nowo odkryć błogosławieństwo bycia przy nich w pewien sposób – z ich oczekiwaniami i pytaniami, niepokojami i skargami – poprzedzonymi procesem synodalnym. Droga jest otwarta. W drogę!