List w sprawie procesu towarzyszenia w fazie realizacji Synodu

[tłumaczenie własne synod.org.pl na podstawie listu w jęz. angielskim dostępnego tutaj: https://www.synod.va/content/dam/synod/news/2025-03-15_letter_process2028/ENG_Letter_To_the_Bishops_-_implementation_phase_of_the_Synod.pdf – dostęp 17.03.2025r.]

 Watykan, 15 marca 2025 

Prot. No. 250062

Wasza Świątobliwość, Eminencjo, Ekscelencjo, 
Drogi Bracie w Chrystusie, 

w duchu komunii i współodpowiedzialności, piszę do Ciebie i do świętego Ludu Bożego powierzonego Twojej opiece w związku z fazą realizacji Synodu ” Ku Kościołowi synodalnemu: Komunia, Uczestnictwo, Misja”. Ojciec Święty ma nadzieję, że ta faza, zgodnie z Konstytucją Apostolską Episcopalis Communio (n. 7, art. 19-21), będzie przedmiotem szczególnej uwagi, tak aby synodalność była coraz lepiej rozumiana i przeżywana jako istotny wymiar zwyczajnego życia Kościołów lokalnych i całego Kościoła. 

11 marca Ojciec Święty definitywnie zatwierdził rozpoczęcie procesu towarzyszenia i oceny fazy realizacji przez Sekretariat Generalny Synodu. Proces ten wzywa diecezje i eparchie, konferencje episkopatów i struktury hierarchiczne katolickich Kościołów wschodnich, a także ich ugrupowania kontynentalne. Będą one odpowiedzialne za zaangażowanie instytutów życia konsekrowanego, stowarzyszeń życia apostolskiego, stowarzyszeń świeckich, ruchów kościelnych i nowych wspólnot obecnych na ich terytoriach. Ostatecznym punktem kulminacyjnym będzie celebracja zgromadzenia eklezjalnego w Watykanie w październiku 2028 roku. Dlatego na razie nie zostanie zwołany nowy Synod; zamiast tego skupimy się na konsolidacji dotychczas obranej drogi. 

W nocie towarzyszącej dokumentowi końcowemu XVI Zwyczajnego Zgromadzenia Ogólnego Synodu Biskupów Ojciec Święty stwierdził już, że „jest on częścią zwyczajnego magisterium Następcy Piotra” i jako taki musi być odpowiednio przyjęty. Następnie wyjaśnił, że nie jest on ściśle normatywny, ale mimo to wzywa Kościoły do dokonywania spójnych wyborów. W szczególności „Kościoły lokalne i grupy Kościołów są teraz wezwane do wdrożenia, w różnych kontekstach, autorytatywnych propozycji zawartych w Dokumencie poprzez procesy rozeznawania i podejmowania decyzji przewidzianych przez prawo i sam Dokument”. 

W świetle tych wskazań faza realizacji Synodu nie powinna być zatem rozumiana jedynie jako „stosowanie” dyrektyw z góry, ale raczej jako proces „przyjmowania” kierunków wyrażonych w Dokumencie końcowym, odpowiednio dostosowanych do lokalnych kultur i potrzeb wspólnot. Jednocześnie istotne jest, aby iść naprzód razem jako cały Kościół, harmonizując tę recepcję w różnych kontekstach eklezjalnych. Jest to powód procesu towarzyszenia i oceny, który w żaden sposób nie umniejsza odpowiedzialności każdego Kościoła.

Zgodnie ze wskazaniami Dokumentu Końcowego, celem jest konkretna realizacja perspektywy wymiany darów między Kościołami i w ramach całego Kościoła (por. nn. 120-121). Po drodze wszyscy będą mogli korzystać z bogactwa i kreatywności dróg obranych przez Kościoły lokalne, zbierając owoce w swoich grupach terytorialnych (prowincje, konferencje episkopatów, międzynarodowe spotkania konferencji episkopatów itp.) Proces ten będzie również okazją do wspólnej oceny wyborów dokonanych na poziomie lokalnym i uznania postępów poczynionych w zakresie synodalności (por. n. 9). Dzięki temu procesowi Ojciec Święty będzie mógł wysłuchać i potwierdzić kierunki uznane za ważne dla całego Kościoła (por. nn. 12 i 131). Wreszcie, proces ten zapewnia ramy, w których można umieścić liczne i różnorodne inicjatywy mające na celu wprowadzenie w życie wskazań Synodu, w szczególności wyniki prac Grup Studyjnych i wkład Komisji Kanonicznej. 

Fundamentalne znaczenie ma zapewnienie, aby faza realizacji służyła jako okazja do ponownego zaangażowania osób, które wniosły swój wkład i przedstawienia owoców zebranych podczas słuchania wszystkich Kościołów i rozeznania pasterzy na Zgromadzeniu Synodalnym: w ten sposób dialog już zainicjowany w fazie słuchania będzie kontynuowany. Proces ten będzie opierał się na pracy zespołów synodalnych złożonych z kapłanów, diakonów, konsekrowanych mężczyzn i kobiet, świeckich i świeckich kobiet, którym towarzyszyć będzie ich biskup: są to podstawowe narzędzia towarzyszące zwyczajnemu życiu synodalnemu Kościołów lokalnych. Z tego powodu istniejące zespoły powinny zostać docenione i ewentualnie odnowione, a zespoły nieaktywne powinny zostać reaktywowane i odpowiednio zintegrowane. Proces ten zaoferuje również diecezjom, które zainwestowały mniej w drogę synodalną, możliwość odzyskania jeszcze nie podjętych kroków i utworzenia własnych zespołów synodalnych. Zachęcam do przekazania do Sekretariatu Synodu składu i referencji zespołu synodalnego swojej diecezji lub eparchii, korzystając z formularza dostępnego w załączniku. 

W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera zapowiedź Jubileuszu zespołów synodalnych i ciał partycypacyjnych, który odbędzie się w dniach 24-26 października 2025 r. W ten sposób zaangażowanie w budowanie Kościoła coraz bardziej synodalnego wpisuje się w horyzont nadziei, która nie zawodzi, a którą świętujemy w Jubileuszu. 

Droga, która doprowadzi cały Kościół do celebracji zgromadzenia kościelnego w październiku 2028 r., będzie zorganizowana w taki sposób, aby zapewnić odpowiedni i zrównoważony czas na realizację wskazań Synodu, przewidując jednocześnie kilka ważnych momentów oceny: 

• marzec 2025: ogłoszenie procesu towarzyszenia i ewaluacji;
• maj 2025: publikacja Dokumentu Wsparcia dla fazy realizacji, wraz z wytycznymi dotyczącymi jej przebiegu;
• czerwiec 2025 – grudzień 2026: ścieżki realizacji w Kościołach lokalnych i ich grupach;
• 24-26 października 2025: Jubileusz zespołów synodalnych i ciał partycypacyjnych;
• pierwsza połowa 2027 r.: ewaluacja zgromadzeń w diecezjach i eparchiach;
• druga połowa 2027r .: zgromadzenia ewaluacyjne w krajowych i międzynarodowych konferencjach episkopatów, wschodnich strukturach hierarchicznych i innych grupach Kościołów;
• pierwsza połowa 2028: kontynentalne zgromadzenia ewaluacyjne;
• czerwiec 2028: publikacjaInstrumentum laboris dla prac Zgromadzenia eklezjalnego w październiku 2028 r;
• październik 2028: celebracja Zgromadzenia eklezjalnego w Watykanie.

Od teraz Sekretariat Generalny Synodu jest zaangażowany w towarzyszenie i wspieranie Kościołów na tej drodze. 

Wasza Świątobliwość, Eminencjo, Ekscelencjo, 

Niniejszym listem informuję o rozpoczęciu tej podróży, zanim zostanie ona upubliczniona. Do tego czasu informacje zawarte w tym liście należy traktować jako poufne. Do końca maja prześlemy Kościołom dalsze komunikaty zawierające więcej szczegółów dotyczących metodologii i procedur operacyjnych podróży. 

Bez impulsu ze strony biskupów diecezjalnych i eparchialnych, proces taki jak ten przedstawiony tutaj nie byłby nawet możliwy do wyobrażenia. W tej chwili chciałbym wyrazić moje szczere podziękowania dla was, waszych współpracowników i waszego zespołu synodalnego za wasze zaangażowanie w rozwój podróży, która jest szczególnie bliska sercu Ojca Świętego, o którego zdrowie wszyscy modlimy się razem w tych tygodniach. 

Pozdrawiam was po bratersku w Panu, życząc wam i Kościołowi, którego jesteście pasterzami, owocnej drogi ku nadchodzącej Wielkanocy. 

kard. Mario GRECH 
Sekretarz Generalny